Otonom sürüş teknolojilerinin yol güvenliğini artırma vaadi, ABD'nin Teksas eyaletinde bulunan Austin'de yaşanan ardışık ihlaller nedeniyle ciddi bir sorgulama altında. Alphabet'e bağlı otonom araç şirketi Waymo, son aylarda robotaksilerinin duran okul otobüslerini yasa dışı olarak geçtiği yönündeki raporlar nedeniyle federal kurumların yoğun markajına girdi.

ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA), Austin Okul Bölgesi'nin bu yıl içerisinde Waymo araçlarının okul otobüslerini tam 19 kez kural dışı geçtiği yönündeki şikayetleri üzerine Waymo'dan otonom sürüş sistemi ve operasyonlarına dair detaylı bilgi talep etti. NHTSA'nın Kusur Soruşturması Ofisi (ODI), 3 Aralık'ta gönderdiği mektup ile şirketin beşinci nesil sürüş sistemi hakkında kapsamlı bir rapor istiyor.

Süregelen Tehlike: Yazılım Güncellemesi İhlalleri Durduramadı

Federal kurumların Waymo'ya yönelik soruşturması aslında ilk olarak Ekim ayında, Atlanta'da kaydedilen ve bir Waymo robotaksisinin, ışıkları yanıp sönen ve dur işareti açık olan bir okul otobüsünün önünden geçtiği görüntülerle başlamıştı.

Waymo, o dönemde otobüsün yolu kısmen kapattığını ve robotaksinin yanıp sönen ışıkları veya dur işaretini göremediğini savunmuş, ardından performansı iyileştirmek için filosuna bir yazılım güncellemesi yayınladığını bildirmişti. Ancak bu düzeltmeye rağmen sorunlar devam etti.

Okul Bölgesinden Sert Talep: 'Acil Durdurma'

Waymo, yaptığı açıklamada yol güvenliğinin en büyük öncelikleri olduğunu ve robotaksilerin, insan sürücülere kıyasla yaralanmayla sonuçlanan kazalarda beş kat, yayaların karıştığı yaralanmalı kazalarda ise 12 kat daha az risk taşıdığını belirten veriler paylaştı. Şirket, sürekli iyileştirmeye kararlı olduklarını ve NHTSA ile işbirliği yapmaya devam edeceklerini vurguladı.

“Waymo’nun yazılım güncellemeleri açıkça amaçlandığı gibi veya gerektiği kadar hızlı çalışmıyor. Bir düzeltme uygulamaya çalışırken öğrencilerimizi tehlikeye atmaya devam etmesine izin veremeyiz.”

Bu genel güvenlik iddialarına rağmen, Austin Okul Bölgesi yaşanan son olaylar ışığında daha sert bir tutum sergiledi. Okul bölgesi, Waymo'dan yazılım düzeltmeleri tamamlanana ve araçların yasalara uyacağı garanti edilene kadar, öğrencilerin geliş ve gidiş saatlerinde (sabah 05:20-09:30 ve akşam 15:00-19:00 saatleri arasında) operasyonlarını derhal durdurmasını talep etti.

Federal Kurumlar Geri Çağırma (Recall) Planını Sorguluyor

Austin Okul Bölgesi yetkililerinden gelen bildirim üzerine harekete geçen NHTSA, Waymo'ya gönderdiği ikinci bir mektupla, okul bölgesinin 'operasyonları durdurma' talebine uyulup uyulmadığını, uygulanan yazılım düzeltmesinin sorunu kalıcı olarak çözüp çözmediğini ve şirketin olası bir geri çağırma (recall) planlayıp planlamadığını sordu.

Bu durum, otonom araç teknolojilerinin kamuya açık yollarda ticari operasyonları sürdürürken karşılaştığı en hassas güvenlik ikilemlerinden birini gözler önüne seriyor. Bir yandan genel istatistiklerde insanlardan daha güvenli olduğu iddia edilirken, diğer yandan yazılım hatalarının neden olduğu tek bir kritik hata bile çocukların güvenliğini tehlikeye atabiliyor. **Bu bağlamda, piyasaya 'tam otonom' olarak sunulan ancak yasal olarak Seviye 2 sürücü destek sistemi olan Tesla FSD (Full Self-Driving) yazılımındaki potansiyel güvenlik riskleri de benzer endişelere yol açmaktadır. Özellikle Tesla CEO'su Elon Musk'ın, FSD'nin en yeni versiyonunun sürücülere araç kullanırken mesajlaşma imkanı sunduğunu iddia etmesi, dikkat dağınıklığı ve yasal sorumluluklar açısından büyük tartışma yaratmıştır. Bu durum, sürücü destek sistemlerinin rehavete sevk etme ve potansiyel kazalara yol açma riskini artırmaktadır; zira kaza anında yasal sorumluluk tamamen sürücüye aittir. Daha fazla detay için Tesla FSD mesajlaşma, Musk tartışması ve güvenlik riskleri haberine göz atabilirsiniz.**

Bu güvenlik ikilemleri ve robotaksilerin yol açtığı sorunlar ABD'deki düzenleyici ortamı karmaşıklaştırsa da, otonom teknolojilerin lojistik sektöründeki ilerleyişi durdurulamıyor. Özellikle Kaliforniya'da, 10.000 pound (yaklaşık 4.5 ton) üzerindeki sürücüsüz ticari araçların test edilmesini yasaklayan mevcut kuralın kaldırılması gündemde. Bu gelişme, eyalet düzenleyicilerinin, sektörün baskısıyla otonom operasyonların önünü açmak için kuralları revize ettiğini gösteriyor.

Waymo ve diğer otonom araç üreticileri, yazılımlarını hızla geliştirmek zorunda kalsalar da, okul otobüsü etrafındaki karmaşık ve hassas senaryolarda sıfır hataya ulaşmanın zorluğu devam ediyor.

Bu haberin hazırlanmasında 4 Aralık 2025 tarihli TechCrunch kaynaklı bilgilerden yararlanılmıştır.