ABD'nin teknoloji ve yenilik merkezi Kaliforniya, otonom araç teknolojileri alanında yeni ve kritik bir dönüm noktasına yaklaşıyor. Eyalet düzenleyicileri, otonom tırların halka açık otoyollarda test edilmesine ve sonunda ticari olarak konuşlandırılmasına izin verecek revize edilmiş kuralları yayımladı. Bu düzenlemeler, uzun süredir eyalette 10.000 pound (yaklaşık 4.5 ton) üzerindeki sürücüsüz ticari araçların test edilmesini yasaklayan mevcut kuralı değiştirmeyi hedefliyor.

Kaliforniya Motorlu Araçlar Departmanı (DMV) tarafından sunulan bu yeni taslak, 18 Aralık'ta sona erecek 15 günlük bir yorum periyoduna açıldı. Halihazırda San Francisco Körfez Bölgesi ve Los Angeles'ta otonom taksilerin (robotaksi) yaygınlaştığı görülse de, lojistik sektörünün geleceği açısından büyük önem taşıyan sürücüsüz tırlar, bu yasal engeller nedeniyle eyalet yollarında yer alamıyordu. Bu revizyonlar, durumu kökten değiştirecek potansiyele sahip.

Teknoloji Devleri Coşkulu, Sendikalar Tepkili: İki Cepheden Çatışma

Yeni düzenleme teklifi, otonom araç teknolojisi geliştiren şirketler arasında büyük bir heyecan yarattı. Kaliforniya merkezli birçok şirket (örneğin Aurora Innovation ve Kodiak AI), mevcut kısıtlamalar nedeniyle testlerini Teksas gibi diğer eyaletlerde yürütmek zorunda kalıyordu. Bu şirketler, eyaletler arası ticaretin yoğun olduğu otoyollarda yük taşımacılığı yapmak için otonom tırları kullanmayı hedefliyor. Bu teknoloji devleri arasında, ABD lojistik sektöründe köklü bir değişim planlayan Amazon gibi e-ticaret devleri de yer alıyor. Amazon'un halihazırda uçaklar, Rivian elektrikli vanlar ve Zoox yan kuruluşu aracılığıyla geliştirilen otonom araçları bünyesinde bulundurması, şirketin ABD Posta Servisi (USPS) ile olan anlaşmasını sonlandırıp tamamen kendi lojistik networkünü kurma hedefini destekleyen önemli bir altyapıyı gösteriyor.

Kodiak AI Harici İlişkiler Başkan Yardımcısı Daniel Goff, “Kaliforniya DMV’nin bu son taslak düzenlemeleri, eyalette sürücüsüz kamyonlar için düzenleyici bir çerçeve oluşturma yolunda gerçek bir ilerleme gösteriyor ve kıyıdan kıyıya otonom operasyonların önünü açıyor. Bu düzenlemeler, 2026'da otonom tırları Kaliforniya otoyollarına getirme yolunda kritik bir adımdır.” yorumunu yaptı.

Ancak bu teknolojik ilerleme, lojistik sektörünün en büyük işçi kuruluşu olan Teamsters Sendikası'nın sert muhalefetiyle karşılaşıyor. Sendika, binlerce tır şoförünün işini kaybetme riski nedeniyle bu teknolojinin test edilmesine ve konuşlandırılmasına tamamen karşı çıkıyor. Teamsters California Yasama Direktörü Shane Gusman, pozisyonlarının değişmediğini belirterek, bu revizyonlara karşı mücadele edeceklerini ve aynı zamanda otoyollarda seyreden ağır hizmet otonom kamyonlarda insan güvenlik operatörü zorunluluğu getirecek olan AB 33 yasa tasarısının Senato'dan geçmesi için lobi yapmaya devam edeceklerini ifade etti.

Sürücüsüz Tırlar İçin Gerekli Olan Katı İzin Süreçleri

Özellikle sürücüsüz test iznine başvurmadan önce, üreticilerin minimum sayıda otonom mil testi yapması şart koşuluyor. Bu şartlar, otonom tır şirketlerinin, sürücüsüz izin almadan önce minimum 500.000 otonom test milini tamamlamasını gerektiriyor. Bu mesafenin 100.000 mili, mutlaka Kaliforniya içindeki belirlenmiş operasyonel tasarım alanında (ODD) gerçekleştirilmiş olmalıdır. Bu, güvenliğin öncelikli tutulduğunu gösteren kritik bir şarttır.

Otonom Taksi Düzenlemelerine Yansıması

Revize edilen düzenlemeler sadece tırları değil, aynı zamanda hafif hizmet otonom araçları (robotaksileri) da etkiliyor. Yeni kurallar, test ve konuşlandırma aşamalarında departmana raporlanacak verilerin sıklığını ve türünü genişletiyor. Ayrıca şirketlerin, acil durum ekipleriyle (itfaiye, polis vb.) etkileşim planlarını daha düzenli olarak güncellemeleri zorunlu kılınıyor. Bu, özellikle Waymo gibi şirketlerin ticari operasyonlarını eyalette genişletmesiyle birlikte artan bir ilgi konusu olan, sürücüsüz araçlara trafik cezası kesme yetkisini yasa uygulayıcılara verecek dili de içeriyor.

Sonuç ve Ekonomik Etkiler

Kaliforniya'nın bu adımı atması, ABD lojistik sektöründe devrim niteliğinde bir değişimin habercisi olabilir. Bir yandan tedarik zinciri verimliliğini artırma ve otoyol güvenliğini (teknoloji savunucularına göre) iyileştirme potansiyeli sunarken, diğer yandan işgücü piyasaları üzerinde yaratacağı baskı nedeniyle şiddetli bir direnişle karşılaşıyor. Önümüzdeki günlerde, DMV’ye sunulacak kamuoyu yorumları ve Teamsters’ın lobi çalışmaları, bu yasağın nihai olarak ne zaman ve hangi şartlarla kalkacağını belirleyecek.

Kaynak: TechCrunch: Kaliforniya'da sürücüsüz kamyon yasağının sonu yakın olabilir