AMD, özellikle Ryzen serisi ile masaüstü ve sunucu pazarlarında büyük bir ivme yakalarken, bu başarısının temelinde yatan inovasyonlar şimdi hukuki bir tartışmanın merkezine oturdu. Şirketin çiplet mimarisi ve 3D V-Cache gibi kritik teknolojileri, bir fikri mülkiyet (IP) lisanslama firması olan Adeia tarafından yetkisiz kullanıldığı gerekçesiyle dava edildi.

Adeia, yaptığı resmi basın açıklamasında, AMD'nin “kapsamlı ve izinsiz bir şekilde kendi yarı iletken portföylerini kullandığını” iddia ediyor. Bu dava, hem AMD'nin Zen mimarisinin geleceği hem de genel olarak yonga teknolojisinin fiyatlandırması açısından önemli sonuçlar doğurabilir.

Davanın Odağındaki Kritik Teknolojiler: Hibrit Bağlama ve Çipletler

Adeia'nın açtığı dava, AMD’nin modern işlemcilerinin temelini oluşturan iki ana alanı hedef alıyor. Adeia, AMD’nin on patentini ihlal ettiğini öne sürüyor:

• Yedi patent hibrit bağlama teknolojilerini kapsıyor.
• Üç patent ise gelişmiş proses düğümü teknolojilerini kapsıyor.

Hibrit bağlama teknolojisi, farklı yongaların (die) dikey olarak üst üste istiflenerek tek bir 3D işlemci oluşturmasını sağlayan kritik bir süreçtir. Bu teknoloji, özellikle AMD’nin oyuncular arasında büyük popülerlik kazanan ve ekstra L3 önbellek (Level 3 cache) eklediği Ryzen X3D serisi işlemcilerin üretiminde hayati rol oynuyor. Önbellek yongasının ana çekirdek kompleksinin (CCD) üzerine istiflenmesi bu hibrit bağlama sayesinde mümkün oluyor.

Adeia, “AMD’nin devam eden yetkisiz kullanımına karşı fikri mülkiyetimizi savunmak için bu adımın gerekli olduğuna inanıyoruz” açıklamasını yaptı.

Adeia Kimdir ve Neden Şimdi Dava Açıyor?

Adeia, 2022 yılında kurulmuş görece yeni bir isim olsa da, kökleri 1990 yılına ve Tessera adıyla bilinen Xperi şirketine dayanıyor. Xperi (aynı zamanda TiVo ve DTS'nin de sahibi), kendisi yonga üretmek yerine, geliştirdiği yonga paketleme teknolojilerini yarı iletken endüstrisine lisanslayarak gelir elde eden bir yapıya sahip. Adeia, bu lisanslama operasyonlarını yürüten bağımsız iş birimidir.

Adeia’nın bu davayı açma stratejisi oldukça dikkat çekicidir. Firma, yakın zamanda yaptığı bir kazanç duyurusunda bu hamleyi açıkça bir 'iş başarısı' (business highlight) olarak nitelendirdi. Bu, Adeia'nın agresif bir lisanslama taktiği izlediğini ve fikri mülkiyetini koruma konusunda kararlı olduğunu gösteriyor. Lisanslama firmaları genellikle zincirin en büyük ve en kârlı halkası olan nihai ürünü (bu durumda AMD’nin işlemcilerini) hedef alırlar.

Piyasa ve Tüketiciye Yansımaları: Fiyat Artışı Kaçınılmaz mı?

Davanın sonucu, teknoloji piyasası için büyük önem taşıyor. Eğer Adeia davayı kazanırsa, AMD sadece geçmiş ihlaller için yüklü miktarda tazminat ödemekle kalmayabilir; aynı zamanda gelecekteki tüm Ryzen, Threadripper ve Epyc işlemcilerinde bu IP'yi kullanmak için lisans ücreti ödemeye zorlanabilir. Bu tür zorunlu lisans anlaşmaları, doğrudan üretim maliyetlerini artırarak nihayetinde tüketici fiyatlarına yansıyabilir.

Şeytanın Avukatı: Olası Senaryolar

Piyasa uzmanları, AMD gibi dev bir teknoloji şirketinin bu tür bir duruma sessiz kalmayacağını belirtiyor. AMD’nin güçlü hukuk ekibinin ya karşı davalar açması ya da bu sürecin uzun sürmesi ihtimali yüksek. En olası sonuç ise, her iki tarafın da yasal riskten kaçınmak için mahkeme dışı bir anlaşmaya varmasıdır. Ancak bu bile, AMD için önemli bir maliyet kalemi oluşturacaktır. Intel, Apple ve Qualcomm gibi hibrit bağlama teknolojilerine yatırım yapan diğer büyük oyuncular da bu davanın sonucunu yakından izliyor olacak.

AMD, şu ana kadar davalarla ilgili kamuoyuna herhangi bir açıklama yapmadı, ancak bu hukuki mücadele, yarı iletken sektöründe fikri mülkiyetin ne kadar değerli ve tartışmalı olabileceğinin altını çiziyor.

Bu patent savaşları yalnızca donanım dünyasıyla sınırlı kalmıyor; yaratıcı endüstriler de telif haklarını savunma konusunda agresif adımlar atıyor. Örneğin, Dijital mirasın koruyucusu İnternet Arşivi (Internet Archive), Açık Kütüphane projesi nedeniyle büyük yayıncılar tarafından açılan telif hakkı davasını kaybetti; bu yenilgi sonucunda 500.000'e yakın kitap kataloğundan kalıcı olarak kaldırıldı. Internet Archive kurucusu Brewster Kahle, kararı "kütüphaneyi yok etti" ve "dünyanın aptallaştığını" belirterek eleştirdi. Dijital bilgi erişimi ve telif hakları arasındaki bu zorlu denge hakkında detaylı bilgi almak için Internet Archive Açık Kütüphane telif hakkı davası ve dijital bilgi erişimi konusunu inceleyebilirsiniz. Dünya manga endüstrisinin devi Shueisha da, OpenAI'ın metinden videoya yapay zeka aracı olan Sora 2'nin telif haklarını ihlal ettiği ve sanatçı onurunu zedelediği iddiasıyla cephe almış durumda. Şirket, 'bu ilerlemeler başkalarının haklarını ihlal ederek başarılmamalıdır' diyerek yaratıcı IP’nin korunması gerektiğinin altını çiziyor. Detaylı bilgi için: Manga devi Shueisha'dan OpenAI'a telif hakkı ihlali davası.

Kaynak: PC Gamer - AMD’ye Açılan Patent İhlali Davası Hakkında Detaylı Bilgi