Japonya'nın en büyük yayın evlerinden ve dünya manga endüstrisinin lokomotiflerinden biri olan Shueisha, yapay zeka devi OpenAI'a karşı cephe aldı. Naruto, One Piece, Dragon Ball, Demon Slayer ve Chainsaw Man gibi kült eserlerin arkasındaki bu dev kuruluş, OpenAI'ın yeni metinden videoya yapay zeka aracı olan Sora 2'nin telif haklarını ihlal ettiğini ve sanatçıların onurunu zedelediğini iddia eden sert bir açıklama yayımladı.
Telif İhlalinin Tetikleyicisi: 'Temu Blue Exorcist' Olayı
Shueisha'nın tepkisini tetikleyen olay, Sora 2 ile üretilen ve hızla yayılan bazı videolar oldu. Özellikle Shueisha tarafından yayımlanan 'Blue Exorcist' mangasına görsel olarak fazlasıyla benzeyen ve internette alaycı bir şekilde “Temu Blue Exorcist” olarak adlandırılan yapay zeka içeriği bardağı taşıran son damla oldu. OpenAI CEO’su Sam Altman’ın dahi bir dönem Studio Ghibli tarzında yapay zeka ile oluşturulmuş bir görseli profil fotoğrafı yapması, bu tür taklitlerin sektörde ne kadar yaygınlaştığını gözler önüne serdi.
Shueisha açıklamasında, “Yaratıcı yapay zekadaki ilerlemeler memnuniyetle karşılanmalıdır, ancak bu, dünyalarına ruhlarını ve kalplerini döken sanatçıların onurunu çiğneyerek ve başkalarının haklarını ihlal ederek başarılmamalıdır” ifadelerine yer verdi.
Yetersiz 'Opt-Out' Sistemi Sorunu
Shueisha’nın temel itiraz noktası, mevcut yapay zeka sistemlerinin telif hakkı sahiplerine sunduğu koruma mekanizmalarının yetersizliği. Yayıncı, eserlerinin izinsiz kullanılmasını engellemek için yalnızca tek bir 'opt-out' (vazgeçme) sistemine güvenilemeyeceğini savunuyor. Bu sistemler genellikle görmezden geliniyor ve eserleri kullanılan taraflara yeterince bilinçli onay verme imkanı sunmuyor. Shueisha, bu bağlamda, eserlerinin haklarını ihlal ettiğini düşündükleri her türlü duruma karşı 'uygun ve katı yasal önlemler' alacaklarının altını çizdi.
Japon Endüstrisi Ortak Hareket Ediyor
Shueisha bu uyarıyı yapan tek kuruluş değil. Square Enix, Bandai Namco, From Software ve Studio Ghibli gibi devleri çatısı altında toplayan Japon endüstri grubu CODA da benzer endişeleri dile getirdi. CODA, Sora 2 tarafından üretilen içeriğin büyük bir kısmının Japon içeriğine ve görsellerine çok yakın olduğunu belirtiyor ve makine öğrenimi sürecindeki bu kopyalama eyleminin telif hakkı ihlali teşkil edebileceğini iddia ediyor. Bu durum, telif hakkı mücadelesinin bireysel bir şirket davasından öte, Japonya'nın tüm yaratıcı endüstrisini ilgilendiren büyük bir cepheleşmeye dönüştüğünü gösteriyor.
Şeytanın Avukatı: Shueisha Kendi İçinde Ne Kadar Tutarlı?
Sanatçı Hakları Tartışmasında Çifte Standart mı?
Shueisha, dışarıdan gelen AI tehdidine karşı sanatçıları savunurken, sektör içindeki çalışma koşulları nedeniyle eleştirilerin hedefi olmaya devam ediyor. Dünyanın en büyük manga yayıncısı olmak, yüzlerce genç *mangaka* (manga yaratıcısı) için bir kapı açsa da, The New Yorker gibi yayınlarda yer alan haberlere göre çalışma temposu 'bir maratonu sprinter hızında koşmaya' benziyor. Sektör, yüksek tükenmişlik (burnout) oranlarıyla biliniyor. Shueisha her ne kadar fiziksel ve zihinsel destek sunduğunu belirtse de, mangaka’ların haftada sadece bir akşam kendilerine vakit ayırabildikleri gibi zorlu koşullar sektörün genel bir beklentisi haline gelmiş durumda. Bu durum, yayıncının yapay zeka karşısında savunduğu sanatçı onuru kavramının, kendi bünyesindeki sanatçılar için ne ölçüde sağlandığı sorusunu akıllara getiriyor.
Önümüzdeki süreçte Shueisha'nın atacağı adımlar, yalnızca OpenAI'a karşı değil, aynı zamanda tüm yapay zeka üreticilerine karşı bir emsal teşkil edebilir. Şirket, 'sürdürülebilir bir yaratıcı çevre inşa etmek ve sürdürmek' amacıyla telif hakkı sahipleri ve ilgili kuruluşlarla işbirliği içinde hareket edeceğini bildirdi. Bu hukuki savaşın sonucu, gelecekte yapay zeka ve yaratıcı endüstriler arasındaki dengeyi yeniden tanımlayacak kritik bir dönüm noktası olabilir.
Kaynak: PC Gamer - Japon Yayıncılık Devi Shueisha'dan OpenAI'a Telif Hakkı Suçlaması
