Elektrikli araç teknolojilerinde, batarya üretiminde ve satış rakamlarında Çin'in açık ara önde olduğu biliniyor. Ancak bu liderlik, otonom sürüş ve sürücüsüz taksi (robotaksi) pazarında ABD'ye karşı net bir üstünlük sağlamış değil. ABD, yerli üretimi teşvik etme ve Çin'e bağımlılığı azaltma çabalarına rağmen, Hyundai'nin Georgia Metaplant'ına yapılan baskın ve Çinli batarya devi Gotion High-Tech'in Michigan'daki fabrika projesinin siyasi baskılar nedeniyle iptal edilmesi gibi iç ve dış politik risklerle boğuşuyor. Bu zorluklar devam ederken, 7.500 dolarlık federal vergi teşvikinin 30 Eylül'de sona ermesiyle ABD elektrikli araç (EV) pazar payı Eylül'deki rekor %12'den Ekim ayında %5 seviyesine gerileyerek büyük bir darbe aldı. ABD elektrikli araç satışlarındaki bu sert düşüş, pazarın kırılganlığını gözler önüne seriyor. Ayrıca, Kanada'nın Çin menşeli EV'lere uygulanan tarifeleri kaldırma olasılığı, ABD pazarını ucuz Çin araçlarının akınına karşı savunmasız bırakma potansiyeli taşıyor. Hem Çin hem de ABD'de, yavaş yavaş etki alanlarını ve filolarını genişleten üçer büyük oyuncu bulunuyor. Bu iki dev pazar, geleceğin taşımacılık teknolojisine yön vermek üzere küresel bir yarış içinde. ABD otomotiv sektörünü etkileyen politik gerilimler ve güncel gelişmeler hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz.

Pazarın Ağır Sikletleri: Baidu Apollo Go ve Waymo

Çin'deki robotaksi lideri, 2019'da faaliyete geçen Baidu'nun Apollo Go'su. Operasyonel ölçek ve genişlik açısından, ABD'deki pazar lideri Waymo ile karşılaştırılabilir durumda. Ancak Apollo Go'nun kapsadığı şehir sayısı, ABD'deki rakiplerinden daha fazla. Aralık 2024'teki bir rapora göre, Çin'de en az 19 şehirde robotaksi ve robobüs testleri yürütülüyor.

Apollo Go, 1000'den fazla araçlık bir filoya sahip ve Çin'in en büyük kent merkezleri dahil 16 şehirde hizmet veriyor. Hatta Abu Dabi ve Dubai gibi uluslararası pazarlara da açılmış durumda. Şirket, Asya ve Orta Doğu'daki sürücüsüz yolculuk hizmetleri için Uber ile ortaklık kurarken, Avrupa'ya yayılmak adına Lyft ile de iş birliği yaptı. Apollo Go, 2026'da Birleşik Krallık ve Almanya'da yeni nesil otonom araçlarını piyasaya sürmeyi planlıyor. Ağustos 2025 verilerine göre, Apollo Go, ikinci çeyrekte 2.2 milyon sürücüsüz yolculuğu tamamlayarak yıllık bazda %148'lik dikkat çekici bir büyüme kaydetti.

ABD cephesinde ise, Waymo beş şehirde (Phoenix, Los Angeles, San Francisco, Atlanta ve Austin) faaliyet gösteriyor ve Washington DC ile Miami'ye genişleme planları kesinleşmiş durumda. Ağustos ayındaki bir Reuters notu, Waymo'nun ABD nüfusunun yaklaşık %3'üne hizmet verdiğini belirtiyor. Mayıs ayında Waymo, filosunun 1500 aracı aştığını ve haftalık ortalama 250.000 yolculuk gerçekleştirdiğini açıkladı. Şirket, 2026 yılına kadar Jaguar I-Pace tabanlı 2000 otonom araç daha eklemeyi hedefliyor ve Apollo Go gibi, önümüzdeki yıl Londra'da hizmete başlamayı planlıyor.

Gelişmekte Olan Oyuncular ve Teknolojik Farklılıklar

Pazar liderlerinin arkasında, hem Çin hem de ABD'de iddialı firmalar rekabeti kızıştırıyor.

Çin'den Yükselenler

• Pony.ai: Çin'in ikinci büyük robotaksi firması olup dört şehirde faaliyet gösteriyor. 2025 başlarında yaklaşık 250 araçlık filosu bulunsa da, 2025 sonuna kadar 1000, sonraki 3-5 yıl içinde ise 10.000 araca ulaşmayı hedefliyor.
• WeRide: Küresel çapta 11 ülkede ve 30'dan fazla şehirde testler yürüttüğünü iddia ediyor. Şirket, şu anda 700'den fazla robotaksiye sahip.
• AutoX: Alibaba destekli bu şirket, 2021'de Çin'de güvenlik sürücüsü olmayan ilk robotaksi hizmetini başlattı ve 2022'de filosunun 1000'i geçtiğini iddia ediyor.

ABD'deki Zorluklar ve Alternatifler

• Cruise (GM): ABD'nin ikinci büyük oyuncusu olan Cruise, Ekim 2023'te bir dizi güvenlik olayı nedeniyle operasyonlarını durdurmak zorunda kaldı. Bu 'duraklama' kararı, otonom araçların halka açık operasyon güvenliği konusundaki ciddi endişeleri gözler önüne serdi.
• Tesla: Haziran ayında robotaksi işine giren Tesla, şimdilik Austin ve San Francisco çevresinde yalnızca düzinelerce araçla Waymo'dan çok daha küçük çaplı bir pilot program yürütüyor. Tesla'nın büyük planı, 2026'nın ikinci çeyreğinde üretime başlayacak olan amaca yönelik tasarlanmış Cybercab'a geçiş yapmak. Şirketin yapay zeka (AI) ve robotik ordusu üzerindeki kontrolünü kaybetme riskine karşın, hissedarlar Elon Musk'ın 8.5 trilyon dolarlık piyasa değeri hedeflerine ulaşmasını şart koşan devasa ödeme paketini onaylamaya çağrılıyor.
• Zoox (Amazon Destekli): Las Vegas'ta hizmetlerini başlatan Zoox, tamamen fütüristik, amaca yönelik bir kapsül tasarıma sahip. Bu araçlar, diğer firmaların sensör yüklü modifiye araçlarına kıyasla çok daha farklı ve şoför yeri veya direksiyonu bulunmuyor.

Teknolojik Karşıt Görüş: Sensör Mimarisi Tartışması

Robotaksi endüstrisindeki en büyük ayrım, araçların çevresini nasıl algıladığıdır. Waymo, Apollo Go ve diğer tüm büyük oyuncular, LiDAR, radar ve ultrasonik sensörlerle donatılmış, yüksek hassasiyetli sistemleri tercih ederken; Tesla, tamamen kameralara dayanan 'Vision' sistemini kullanma konusunda ısrarcı. Bu durum, endüstride Tesla'nın yaklaşımının güvenlik ve güvenilirlik açısından yeterli olup olmadığına dair ciddi bir eleştirel bakış açısı yaratıyor.

Birçok robotaksi şirketi, sensör ve kameralarla donatılmış, modifiye edilmiş elektrikli araçları kullanıyor. Ancak sektör, amaca yönelik tasarlanmış araçlara geçiş yapıyor.

• Apollo Go: Amaca yönelik üretilen Apollo RT6'ya geçiş yapıyor. Bu araç, geleneksel bir görünüme sahip olsa da sensör entegrasyonu daha az görünür ve daha düzenlidir.
• Waymo: Halihazırda Jaguar I-Pace ve Chrysler Pacifica minivanları kullanıyor ancak gelecekte Geely'nin lüks kolu olan Zeekr tarafından üretilen araçlara geçmeyi planlıyor.
• Zoox: Dünyadaki en fütüristik görünümlü robotaksi olarak dikkat çekiyor. Sürücü bölmesi olmayan ve her köşesinde sensör bulunan, tekerlekli bir kapsül formunda.

Küresel Yayılma ve Gelecek Tahminleri

Bireysel olarak bakıldığında Waymo'nun filosu ve yolculuk sayısı Apollo Go'dan biraz daha büyük olsa da, Çin'deki robotaksi oyuncularının toplam varlığı (şehir ve kombine yolculuk sayısı) ABD'li rakiplerinden daha geniş bir etkiye sahip. Dünyanın en büyük robotaksi şirketi olma yarışı şu anda son derece sıkı ve her iki ülkenin şirketleri de yurtdışına açılmayı hedefliyor.

Şirketler henüz aynı pazarda doğrudan karşı karşıya gelmeseler de, gelecekte Avrupa'da bir araya gelmeleri muhtemel. Avrupa'nın henüz Çin ve ABD'den gelen rakiplere karşı koyabilecek kendi yerel robotaksi şirketleri bulunmuyor.

Goldman Sachs'a göre, bu robotaksi yarışı henüz başlangıç aşamasında. Tahminler, 2030 yılına kadar küresel çapta “birkaç milyon” otonom aracın yollarda olacağını ve bunun, tüm yeni binek araç satışlarının %10'una kadarını oluşturabileceğini gösteriyor.