ABD elektrikli araç (EV) pazarı, 30 Eylül'de sona eren 7.500 dolarlık federal vergi teşvikinin ardından adeta buz kesti. Ford CEO'su Jim Farley’nin öngördüğü gibi, teşviklerin kalkmasıyla birlikte EV pazar payı keskin bir düşüş yaşadı. Eylül ayında rekor %12'nin üzerinde olan pazar payı, Ekim ayında %5 seviyelerine gerileyerek, pazarın iki yıldan uzun süredir görmediği bir seviyeye indi.

J.D. Power ve S&P Global Mobility tarafından yayınlanan verilere göre, elektrikli araç segmenti, sübvansiyonsuz bir gelecekle yüzleşirken önemli bir 'yeniden kalibrasyon' sürecine girdi. Bu durum, sektörün sadece fiyat avantajıyla değil, araçların kendi değerleriyle rekabet etmek zorunda olduğu yeni bir dönemin başlangıcına işaret ediyor.

Satış Hacmindeki Dramatik Düşüş

Ekim ayı, EV satış hacmi açısından tam bir felaket oldu. Tüketiciler, teşvikten yararlanmak için Eylül ayında neredeyse 150.000 adet elektrikli araç satın almış veya kiralamışken, bu sayı Ekim ayında 64.000 civarına düştü. Bu, bir ayda yaklaşık %57'lik devasa bir düşüş anlamına geliyor. Plug-in hibrit araçlar (PHEV) da benzer bir darbe aldı ve pazar payları Eylül'deki %2.2'den Ekim'de sadece %1'e indi.

Satış Düşüşü Sadece Teşvik Kaybı mı? 'EV Hacim Ertelenmesi' Teorisi

Pazardaki bu şok edici düşüşü sadece teşviklerin kalkmasına bağlamak, resmin tamamını kaçırmak olabilir. S&P Global Mobility, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında gerçekleşen yoğun alım çılgınlığının, aslında Ekim ve sonraki aylara ait satışları ‘çaldığını’ belirtiyor. Bu duruma sektörde ‘EV Hacim Ertelenmesi’ (EV Volume Hangover) adı veriliyor. Bu görüşe göre, tüketici talebindeki ani yavaşlama doğal bir geri çekilme olarak kabul edilebilir.

J.D. Power veri ve analiz kıdemli başkan yardımcısı Tyson Jominy, "Otomotiv endüstrisi, federal vergi kredilerinin sona ermesini takip eden ilk ayda elektrikli araç segmentinde önemli bir yeniden kalibrasyon yaşıyor," dedi.

Üreticilerden Büyük İndirimlerle Telafi Çabaları

Düşüşün daha büyük olmasını engelleyen kritik faktör ise otomobil üreticilerinin hızlı reaksiyonu oldu. Vergi kredisinin kaybını telafi etmek ve envanterleri eritmek amacıyla birçok marka, binlerce dolarlık indirim kampanyaları başlattı. J.D. Power'dan Thomas King, üreticilerin fiyat indirimleri ve artan teşviklerinin, EV satın alınabilirliğini korumaya yardımcı olduğunu ve böylece daha büyük bir düşüşü engellediğini vurguladı.

Örneğin, Hyundai, teşviklerin bitiminden hemen sonra 2026 Ioniq 5 fiyatlarını 9.800 dolara kadar düşürdü. BMW ise Ekim ayı sonuna kadar kiralanan EV’ler için 7.500 dolarlık indirim sundu. Bu tür hamleler, EV’lerin sadece teşviklerle değil, rekabetçi fiyatlandırma ile de satılabileceğini göstermeyi amaçlıyor.

Geri Çekilmeler ve Sektördeki Belirsizlik

Vergi teşviklerinin sona ermesi tek büyük değişim değil. Trump yönetimi ve Cumhuriyetçilerin kontrolündeki Kongre tarafından yakıt ekonomisi düzenlemelerinin ve Kaliforniya'nın EV zorunluluğunun gevşetilmesi, otomobil şirketleri üzerindeki hızlı elektrifikasyon baskısını azalttı. Bu durum, birçok üreticinin EV büyüme planlarını yavaşlatmasına ve yüksek kâr getiren benzinli modellere odaklanmasına yol açıyor.

Bu düzenleyici ve pazar baskılarının yanı sıra, ABD'nin EV sektörü uluslararası gerilimlerle de mücadele ediyor. Özellikle Çin ile olan jeopolitik gerilimler büyük projelere darbe vurmaya devam ediyor; Çinli batarya devi Gotion High-Tech'in Michigan'daki 2.4 milyar dolarlık batarya fabrikası projesi, ÇKP ile bağlantılı olduğu iddiaları nedeniyle siyasi baskılar sonucunda iptal edildi. Ayrıca, Kanada'nın Çin'den ithal edilen elektrikli araçlara uyguladığı tarifeleri kaldırma söylentileri, Amerika kıtasında Çinli EV'ler için yeni bir kapı açma ve ABD'nin yerli üretimi koruma çabalarını çevreleme riskini beraberinde getiriyor. Bu çalkantılı dönemde, Tesla CEO'su Elon Musk'ın devasa performans ödeme paketinin onaylanmaması halinde şirketten ayrılabileceği yönündeki uyarılar da sektördeki liderlik belirsizliğini artırmaktadır.

Bu belirsizlik, üreticilerin son duyurularına da yansıdı:

• Ford, F-150 Lightning üretimini yıl sonuna kadar durduruyor.
• General Motors (GM), Chevrolet Bolt üretimini iki vardiyadan bire düşürüyor ve EV iş biriminden 1.750 işçiyi işten çıkardı.
• Acura, sadece bir model yılı sonra ZDX SUV üretimini durdurdu.
• Kia, EV4 sedan modelini "bir sonraki duyuruya kadar" erteledi.

Bu kapsamda General Motors (GM), EV talebindeki yavaşlamaya yanıt olarak önemli adımlar attı. Şirket, büyük elektrikli kamyonların üretildiği Detroit'teki Factory Zero fabrikasında üretimi geçici olarak durdurma ve Ultium batarya fabrikaları dahil olmak üzere toplamda 3.300 işçiyi işten çıkarma kararı aldı. GM, bu kesintilere rağmen maliyetleri düşürme stratejisiyle ikonik ve uygun fiyatlı 2027 Chevrolet Bolt modelini yeniden piyasaya süreceğini de doğruladı. GM'in elektrikli araç üretim kesintileri ve işten çıkarmaları hakkındaki detaylara GM Elektrikli Araç Üretim Kesintisi ve İşten Çıkarmalar başlığıyla Nexushaber'den ulaşabilirsiniz.

Hyundai'nin ABD pazarında karşılaştığı zorluklar sadece fiyat indirimleri ve satış yavaşlamasıyla sınırlı kalmadı. Güney Koreli otomotiv devinin Georgia Metaplant'ına düzenlenen büyük bir Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Birimi (ICE) baskını, tahmini 475 işçinin gözaltına alınmasına ve diplomatik bir krize neden oldu. Gözaltına alınanların çoğunun LG Energy Solutions batarya fabrikasının inşasında çalışan Güney Koreli mühendisler olduğu belirtildi. Bu olay, işçilerde "şiddetli travmaya" yol açarak, Hyundai'nin ABD EV vergi kredileri için kritik öneme sahip batarya fabrikasının inşaatını belirsiz bir süre boyunca geciktirme riski taşıyor. Eski Başkan Donald Trump'ın bile bu baskını "kötü bir fikir" olarak nitelendirmesi, ABD'nin yerli üretim hedefleri ile sıkı göçmenlik politikaları arasındaki çelişkiyi gözler önüne seriyor.

Özellikle Kia EV4'ün ertelenmesi, ithal modellerin karşılaştığı zorlukları net bir şekilde gözler önüne seriyor. Tesla Model 3’e rakip olması beklenen ve yaklaşık 30.000 dolarlık cazip bir fiyata sahip olması planlanan EV4, Güney Kore'de üretildiği için kritik 7.500 dolarlık federal vergi kredisinden yararlanamıyordu. Buna ek olarak, ABD'nin Güney Kore ürünlerine uyguladığı gümrük vergileri de eklenince, Kia’nın agresif fiyatlandırma hedefine ulaşması imkansız hale geldi. Kia EV4 sedan modelinin ABD piyasası erteleme nedenleri, vergiler ve vergi kredisi hakkındaki detaylı bilgilere Nexushaber'den ulaşabilirsiniz.

Bu hızlı geri çekilmeler ışığında, S&P Global Mobility, 2025'in dördüncü çeyreğinde bile bataryalı elektrikli araç (BEV) satışlarında ve pazar payında "sürekli aydan aya dalgalanma" ve "benimsemede önemli bir düşüş" bekliyor. Çoğu sektör uzmanı, uzun vadede EV satışlarının artmaya devam edeceğine inansa da, yakın vadede pazarın zorlu ve çalkantılı geçeceği kesin.

ABD otomotiv sektörünü yakından ilgilendiren Hyundai baskını, Gotion projesinin iptali, Trump'ın açıklamaları ve Kanada'nın Çin tarifeleri gibi güncel gelişmelere dair daha kapsamlı analizi ABD otomotiv sektörü Hyundai baskını, Trump, Musk, Kanada, Çin EV tarifeleri başlıklı haberimizde bulabilirsiniz.

Kaynak: ABD Elektrikli Araç Pazarında Vergi Teşviklerinin Sona Ermesinin Etkileri - InsideEVs