Suudi Arabistanlı başarılı yönetmen Shahad Ameen, yeni uzun metrajlı filmi 'Hijra' ile ülkesinin derinliklerindeki çok kültürlü yapıyı ve az bilinen yönlerini beyaz perdeye taşıyor. Film, çölde geçen bir yolculuk sırasında farklı kuşaklardan Suudi kadınlar arasındaki bağı mercek altına alarak, ülkeyi bir 'eriyen pota' (melting pot) olarak gösterme amacını taşıyor.

Akademi Ödülleri Adayı ve Red Sea Film Festivali'nde Yarışıyor

Ameen'in 2019'da Venedik'te dikkat çeken feminist fablı 'Scales' (Mizan) sonrası çektiği ikinci uzun filmi olan 'Hijra', aynı zamanda Suudi Arabistan'ın bu yılki **Akademi Ödülleri (Oscar) adaylığı** için seçildi. Film, bu hafta Red Sea Film Festivali'nde de yarışarak eleştirmenlerin odağında yer alıyor. Bu yıl uluslararası alanda dikkat çeken bir diğer Oscar adayı da İtalya'dan geldi; Francesco Costabile imzalı **'Familia'** filmi, aile içi şiddet ve kuşaklararası travma gibi zorlu temaları ele alarak ülkesini Uluslararası Uzun Metraj Film kategorisinde temsil ediyor. Uluslararası sinemanın Akademi'deki yükselişi bağlamında, *Minari* filmiyle En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Oscar'ını kazanan ve bu ödülü alan ilk Koreli oyuncu olan **Youn Yuh-jung**'un zorlu ve tesadüflerle dolu kariyer yolculuğu da küresel sahnenin ne denli çeşitlendiğini gösteriyor. Youn Yuh-jung'un Oscar, Kore sineması ve kariyer itirafları hakkında detaylı bilgiyi burada bulabilirsiniz. Bu çarpıcı yapımın detaylı incelemesine Nexus Haber'deki Familia filmi incelemesi üzerinden ulaşabilirsiniz.

Filmin festivaldeki varlığı, uluslararası sinema çevrelerinde büyük ilgi gördü. Özellikle Fransız efsane oyuncu Juliette Binoche, Kering’in “Women in Motion” etkinliğinde Ameen’in cesaretini övdü ve Arap sineması hakkında, "Batı dünyasında, sizinkiler gibi hikayeleri duymaya ihtiyacımız var" diyerek küresel temsiliyetin önemini vurguladı. Binoche, aynı zamanda Ameen'in kendi ülkesinde yönetmenlik yapma isteğini "inanılmaz ve çok cesur" olarak nitelendirdi. Juliette Binoche'un Arap sineması hikayelerine Batı'da ihtiyaç olduğuna dair detaylı açıklamalarını okuyabilirsiniz.

2001 yılına odaklanan yapım, Cidde, Medine, El-Ula ve Neom gibi şehirlerin yanı sıra geniş çöl manzaralarında çekildi. Hikaye, Taif'ten Kâbe'ye kutsal Hac ritüelini gerçekleştirmek için yola çıkan Sitti (Khayriya Nazmi) adlı büyükannenin, iki torunu Janna (Lamar Faden) ve Sarah (Raghad Bokhari) ile olan yolculuğunu konu alıyor.

Hikayenin Evrimi: Babadan Anneanneye Geçiş

Yönetmen Ameen, başlangıçta kız kardeşini arayan bir babanın hikayesi üzerine çalıştığını ancak bu senaryoyu 'çocukça' bularak rafa kaldırdığını belirtiyor. Yapımcı Mohamed Al-Daradji'nin teşvikiyle, hikayeyi 'Scales' filminde de işlediği ataerkil anlatıdan uzaklaşarak, büyükannenin merkezde olduğu çok kuşaklı bir kadın hikayesine dönüştürmüş.

Yönetmen Ameen, Suudi Arabistan'daki mevcut film yapım ortamını coşkuyla değerlendiriyor. Ona göre, "Şu anda film yapmak için gezegendeki en heyecan verici yer Suudi Arabistan. İstediğinizi yapabilirsiniz. Her ses için bir yer var. Suudi film yapımcılarının Amerikan filmlerini kopyalamaya çalışmasından hoşlanmıyorum. Kendiniz olun, tuhaf olun, garip olun, birileri sizi fark edecektir.” Bu açıklama, genç yönetmenin özgün ve yerel anlatılara olan bağlılığını gösteriyor.

Kişisel Kökenler ve Göç Teması

Ameen, hikayeye kişisel bir katman eklediğini, babasının ailesinin Çin'den göç etmiş beşinci nesil olduğunu paylaşıyor. Bu durum, kayıp kız karakterinin bir göçmen olma fikrini doğurmuş. Film, bu sayede, büyükannesinden farklı bir ülkeye kaçmaya çalışan bir kız üzerinden göçmenlik temasını güçlü bir şekilde işliyor.

Görüntü Yönetimi ve Yorum: Buz ve Farklı Manzaralar

Filmin açılış sahnesi oldukça sembolik: Kutsal topraklara giden bir otobüsün ön camındaki buzun temizlenmesi ve beyaz abaya içindeki Sarah'nın görülmesi. Ameen, bu sahnenin 20 yıl öncesinde Suudi Arabistan'da kadınların erkekler gibi açıkça görülememesine bir gönderme olduğunu ve izleyicinin bu dünyayı yavaş yavaş keşfetmeye davet edildiğini söylüyor.

**Eleştirel Not:** Birçok kişinin Suudi Arabistan denildiğinde yalnızca çölü düşündüğünü belirten Ameen, filmde ülkenin kuzey ve güneyindeki dağlık, yüksek rakımlı bölgeleri göstererek bu algıyı kırmaya çalışıyor. Örneğin, ön camdaki buz detayı, tipik çöl algısının dışında bir unsur sunuyor. Yönetmenin çabası, Suudi Arabistan'ı sadece İslami kimliğiyle değil, aynı zamanda farklı dinlerden ve kültürlerden göçmenlerin barış içinde yaşadığı, coğrafi olarak zengin bir yer olarak göstermek.

Zorlu Çekim Süreci ve Genç Yetenek Keşfi

Janna karakterini canlandıran genç oyuncu Lamar Faden'in seçimi de ilginç bir tesadüfün sonucu. Ameen, Faden'ı tesadüfen görüp çok etkilenmiş ve yıllar sonra kadrosuna katmış. Yönetmen, Faden'ın Pakistanlı ve Endonezyalı kökenlere sahip olmasının, onun çok farklı etnik görünümlere bürünebilmesini sağladığını ve bu çeşitliliğin filmin 'eriyen pota' temasıyla uyumlu olduğunu vurguluyor.

Sonuç olarak, 'Hijra', sadece bir aile dramı olmanın ötesinde, modern Suudi Arabistan'ın iç dinamiklerini, kültürel katmanlarını ve coğrafi zenginliğini hem görsel hem de tematik olarak yeniden tanımlama iddiası taşıyan iddialı bir yapımdır. Film, ülkeyi yurt dışındaki izleyicilere ve hatta kendi vatandaşlarına dahi farklı bir pencereden sunarak, kültürel anlatının sınırlarını zorluyor.

Bu kapsamlı analiz ve yönetmen röportajı detayları için Variety'nin orijinal makalesine göz atabilirsiniz.

Kaynak: Shahad Ameen’in iddialı yol filmi 'Hijra'sı: 'Suudi Arabistan'ı Çok Farklı Bir Şekilde Sunmak İstiyorum'

https://variety.com/2025/film/global/shahad-ameen-road-movie-hijra-red-sea-1236601964/