Fransız sinemasının yaşayan efsanesi Juliette Binoche, yönetmenlik denemesi “In-I in Motion”ı sunmak ve onur ödülü almak üzere bulunduğu Kızıldeniz Film Festivali'nde (Red Sea Film Festival), Arap sinemasının yükselen yıldızları Cherien Dabis ve Shahad Ameen ile anlamlı bir panele katıldı. Kering’in “Women in Motion” girişimi kapsamında düzenlenen bu etkinlikte Binoche, Batı dünyasının Arap coğrafyasından gelen özgün hikayelere olan ihtiyacını sert bir dille dile getirdi.
Binoche, paneldeki konuşmasında, “All That’s Left of You”nun yönetmeni Dabis ve “Hijra”nın yönetmeni Ameen'e hitaben, “Batı dünyasında, sizinkiler gibi hikayeleri duymaya ihtiyacımız var” ifadesini kullandı. Bu açıklama, küresel film endüstrisinde temsil ve çeşitliliğin önemini bir kez daha gündeme taşıdı.
Suudi Sinemasının Cesur Yükselişi ve Shahad Ameen
Özellikle Suudi Arabistan’da film sektörünün geliştiği bir dönemde sinemaya atılan genç yönetmen Shahad Ameen’e yönelik takdiri dile getiren Binoche, Ameen’in cesaretini övdü. “Chocolat” filminin yıldızı, “Ülkenizden genç bir kadının bir filmi izlemesi ve yönetmen olmak istemesi inanılmaz. Çok cesursunuz. Bunun dikkate değer olduğunu düşünüyorum” dedi.
Shahad Ameen ise duygusal bir an yaşayarak, kendi sinema tutkusunun gençliğinde Cherien Dabis’in çığır açan çalışması “Amreeka”dan ilham aldığını belirtti. Venedik Film Festivali'nde prömiyer yapan filmi “Hijra” ile ülkesine dönmenin heyecanını yaşayan Ameen, Suudi Arabistan’daki mevcut durumu ise şu sözlerle özetledi:
“Şu anda film yapmak için gezegendeki en heyecan verici yer Suudi Arabistan. İstediğinizi yapabilirsiniz. Her ses için bir yer var. Suudi film yapımcılarının Amerikan filmlerini kopyalamaya çalışmasından hoşlanmıyorum. Kendiniz olun, tuhaf olun, garip olun, birileri sizi fark edecektir.”
Ameen’in bu coşkusu, bölgedeki diğer büyük festivallerin başarılarıyla da destekleniyor. Örneğin, kısa süre önce rekor katılımla gerçekleşen 22. Marakeş Film Festivali'nde, Oscar ödüllü yönetmen Bong Joon-ho’nun jüri başkanlığında, Altın Yıldız (Büyük Ödül) Tunuslu yönetmen Erige Sehiri'nin 'Promised Sky' filmine verilmişti. Afrika kıtası içinde onur ve yer arayışı mücadelesi veren göçmen kadınların hikayesini anlatan bu filmin başarısı, bölgesel sinemanın özgün konularla küresel dikkat çektiğini bir kez daha kanıtladı.
Bu bölgesel yükseliş eğilimi, Endonezya'da 43 ülkeden 227 filmi ve 30 binden fazla ziyaretçiyi ağırlayarak rekor kıran 20. Jogja-Netpac Asya Film Festivali (JAFF) gibi köklü etkinliklerle de pekişiyor. Festivalin ana ödülü Altın Hanoman'ı, "lirik görsel şiir" olarak nitelendirilen Polen Ly’nin “Becoming Human” filminin kazanması, Asya sinemasının deneysel ve duygusal derinliğe sahip eserlere verdiği önemi kanıtladı. Jogja-Netpac Asya Film Festivali 20. Yıl Ödülleri ve kazananlar hakkında detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz.
Bu bölgesel yükseliş eğilimi, küresel sinema endüstrisinin güç dengelerinin yeniden şekillendiği daha büyük bir dönüşümün parçası olarak kabul ediliyor. Bir zamanlar Hollywood’un hakimiyetindeki bu pazar, artık Asya'nın özgün hikayeleri ve rekorlar kıran yerel yapımlarıyla da öne çıkıyor. Hollywood’un küresel formülleri, yerel kültürel zenginlikten beslenen özgün hikayeler karşısında zorlanırken, Asya sinemasının artan gücü ve özgüveni, bölgesel sinemanın küresel liderliğe oynadığını gösteriyor. Bu konular, Asya'nın sinema dünyasındaki artan etkisini tescilleyen, 8-11 Aralık 2025 tarihleri arasında Bangkok’ta düzenlenecek olan 30. **CineAsia etkinliğinde** de detaylıca ele alınacak.
Nakba'nın İnsan Yüzünü Anlatmak: Cherien Dabis'in Misyonu
Panelde öne çıkan bir diğer önemli konu ise Filistinli-Amerikalı yönetmen Cherien Dabis’in son filmi oldu. Dabis, “All That’s Left of You” filmiyle, 1948’deki Filistin Savaşı ve buna yol açan, yüz binlerce Filistinlinin yerinden edilmesine neden olan Nakba (Arapça “felaket”) olayının anlatılmamış bir hikayesini aktarmayı amaçladığını belirtti.
Dabis, Batı medyasının Filistinlileri nesneleştirme eğilimini eleştirdi. Yönetmen, on yıllardır haberlerde okunan bu olayların ‘insani bedelini’ keşfetmek istediğini vurguladı. Film yapımının kendisi için bir tür onurlandırma biçimi olduğunu belirten Dabis, 11 Eylül sonrası Arap dünyasının, imajlarının başkaları tarafından şekillendirilmesine karşı koymak amacıyla kendi hikayelerine yatırım yapma ihtiyacı duyduğunu hatırlattı.
Kering Women in Motion Girişimi ve Arap Sinemasına Destek
Panel, Kering'in Baş Marka Sorumlusu Laurent Claquin’in tutkulu açılış konuşmasıyla başladı. Claquin, Cidde’de bulunmanın ‘anlamlı ve ilham verici’ olduğunu belirterek, 2025 yılında 10. yılını kutlayacak olan ve ilk olarak Cannes’da başlatılan bu girişimin, sınırları zorlamaya cesaret eden herkesin yanında durma taahhüdünün devam ettiğini vurguladı. Kızıldeniz Film Festivali gibi platformların, bölgedeki sanatçılar için bir ifade özgürlüğü alanı haline geldiğinin altı çizildi.
Sonuç olarak, Binoche’un yönetmenlik deneyiminin Robert Redford’un tavsiyesiyle 17 yıl sonra hayata geçmesi gibi kişisel hikayelerin de paylaşıldığı bu etkinlik, Arap sinemasının hem yerel hem de uluslararası alanda ne denli kritik bir dönüşümden geçtiğini gözler önüne serdi. Binoche, Arap yönetmenlere cesaret vererek, “Hadi, yapın! Sizi bekliyoruz!” sözleriyle paneli coşkuyla sonlandırdı.
- Öne Çıkan İsimler:
- Juliette Binoche: Onur Konuğu, Yönetmen (“In-I in Motion”)
- Cherien Dabis: Yönetmen (“All That’s Left of You”)
- Shahad Ameen: Yönetmen (“Hijra”)
- Girişim: Kering | Women in Motion
