Japonya, küresel film ve televizyon yapım pazarında rekabet gücünü artırmak amacıyla uluslararası prodüksiyon teşvik programında büyük bir revizyona gidiyor. Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı (METI), Görsel Sanayi Tanıtım Kuruluşu (VIPO) ve Japonya Film Komisyonu (JFC) aracılığıyla yürütülen bu program, 2026 mali yılı sonuna kadar uzatıldı ve uluslararası stüdyolar için daha cazip hale getirildi.
Programın kapsamındaki en çarpıcı yenilik, projelerin finansal olarak desteklenme süresinin tek bir mali yıl ile sınırlı kalmaması. Bu kritik değişiklik, büyük bütçeli ve uzun soluklu uluslararası yapımların Japonya'yı tercih etme ihtimalini önemli ölçüde yükseltiyor.
Çok Yıllık Sübvansiyonlar ile Gelen Esneklik
Daha önce, teşvik almaya hak kazanan projeler harcamalarını katı bir takvimde, genellikle hibe kararını takip eden Ocak ayı sonuna kadar raporlamak zorundaydı. Bu durum, Japon mali yıl sınırlarını aşan veya yapım süreci uzun süren projeler için büyük bir engel teşkil ediyordu. Örneğin, bir yıllık bir projenin Mart sonunda başlayıp, Ocak sonunda bitmesi gerekiyordu ki bu da prodüksiyon akışını kısıtlıyordu.
Yeni düzenleme ile getirilen çok yıllı sübvansiyonlar sayesinde, uluslararası yapımlar artık iki yıla kadar kesintisiz destek alabilecekler. Bu esneklik, Hollywood veya büyük Avrupa stüdyolarının karmaşık ve uzun süreli yapım takvimlerine uyum sağlamayı kolaylaştırıyor.
Sektör uzmanları, bu adımın Japonya'yı İngiltere, Kanada veya Avustralya gibi köklü film teşvik sistemlerine sahip ülkelerle rekabet edebilir hale getirdiğini belirtiyor. Esneklik, özellikle pandemi sonrası dönemde prodüksiyon bütçelerinin ve zaman çizelgelerinin belirsizleştiği bir ortamda, yapımcılar için en büyük güvencelerden biri olarak görülüyor.
Mevcut Programın Başarısı ve Öne Çıkan Yapımlar
2023 yılında başlatılan teşvik programı, 2025 sonuna kadar geçen kısa sürede dahi 18 film ve televizyon projesine destek verdi. Bu projelerin kalitesi, programın uluslararası alanda ne kadar etkili olduğunu gösteriyor.
The Smashing Machine: UFC dövüşçüsü Mark Kerr'ü canlandıran Dwayne Johnson’ın başrolünde olduğu film. Yönetmen Benny Safdie, bu yapımla Venedik Film Festivali’nde En İyi Yönetmen dalında Gümüş Aslan ödülünü kazandı.
Rental Family: Yönetmenliğini Hikari’nin üstlendiği, başrolde Brendan Fraser’ın yer aldığı ABD-Japonya ortak yapımı. Film, bir Amerikan aktörünün Japonya’daki 'kiralık aile' ajansına katılmasını konu alıyor ve Toronto Film Festivali’nde özel gösterimle prömiyer yaptı.
Drops of God (2. Sezon): Gastronomi ve şarap üzerine kurulu, Uluslararası Emmy Ödüllü Fransız-Japon ortak yapımı dizi. Fleur Geffrier ve Tomohisa Yamashita’nın oynadığı yapım, New York Times çok satanlar listesine girmiş bir Japon mangadan uyarlandı.
Ekonomi ve Kültür İçin Çift Yönlü Kazanç
Japonya için bu teşvikler sadece film çekimlerini ülkeye getirmekten öte, kültürel ve ekonomik bir yatırım anlamına geliyor. Uluslararası yapımlar, hem yerel istihdamı (teknik ekip, oyuncular, tedarikçiler) destekliyor hem de Japonya'nın doğal güzelliklerini ve kültürel zenginliklerini dünya sahnesine taşıyarak turizmi dolaylı yoldan teşvik ediyor (soft power etkisi).
Bu küresel eğilim, bölgesel içeriklerin ekonomik gücünü de gözler önüne seriyor. Örneğin, Hindistan'ın önde gelen dijital yayın platformlarından JioHotstar, önümüzdeki beş yıl içinde Güney Hindistan yaratıcı ekosistemine yaklaşık 445 milyon ABD Doları tutarında devasa bir yatırım yapacağını açıkladı. Bu tür yatırımlar, yerel dillerde üretilen içeriklerin yalnızca ulusal pazarda değil, aynı zamanda uluslararası arenada da "yeni ulusal" ve "yeni uluslararası" olarak kabul görmesini sağlıyor. Detaylı bilgi için: JioHotstar Güney Sinemasına 445 Milyon Dolarlık Yatırım.
Ancak bazı eleştirmenler, teşvik sistemlerinin başarılı olması için yalnızca finansal desteklerin yeterli olmadığını, aynı zamanda yerel stüdyo kapasitelerinin ve yabancı dilde iletişim kurabilen teknik personel sayısının da artırılması gerektiğini vurguluyor. Japonya'nın bu altyapı eksikliklerini gidermesi, teşvik programının uzun vadeli başarısı için hayati önem taşıyor.
Program Ne Zaman Başlayacak?
Yenilenen teşvik sistemi, 2026 yılının ilkbahar sonu itibarıyla resmen faaliyete geçecek. Başvuru kılavuzları ve detaylı prosedürler ise ilerleyen bir tarihte VIPO ve METI tarafından duyurulacak.
