Gazze'deki İsrail-Hamas çatışmasının cerrahi ortamdaki zorluklarını ve insani boyutunu anlatan 'The Mission' adlı belgesel, yapım sürecindeki benzersiz ve tehlikeli yöntemleriyle dikkat çekiyor. Oscar adayı yapımcı Mike Lerner'ın imzasını taşıyan bu yapım, İngiliz travma cerrahı Dr. Mohammed Tahir'in bölgedeki hayati çalışmalarını merkeze alıyor. Ancak Lerner'ın Gazze'ye giriş izni olmaması, belgeselin çekim sürecini tamamen farklı bir boyuta taşıdı.
Savaş Muhabirliğinde Yeni Dönem: Kaçak iPhone'lar
Geleneksel Batılı film ekiplerinin bölgeye erişiminin İsrail askeri birliklerince engellenmesi ve bölgedeki gazetecilere yönelik yüksek tehlike göz önüne alındığında, 'The Mission' için alışılmadık bir yöntem izlendi. Mike Lerner, Variety'ye yaptığı açıklamada, 270 civarında gazetecinin çatışmalar sırasında hayatını kaybetmesi nedeniyle, Batılı ekiplerin bölgeye giremediğini belirtti. Bu durum, Gazze’deki tıbbi profesyonelleri ameliyathanelerin ve yaşanan trajedinin tek tanıkları haline getirdi.
Belgeselin büyük bir kısmı, Dr. Tahir'in güvendiği iki tıbbi asistanı tarafından, bölgeye gizlice sokulan cep telefonları kullanılarak dört ay boyunca çekildi. Bu tıbbi asistanların kimlikleri, güvenlikleri nedeniyle hala gizli tutuluyor. Lerner, İsraillilerin doktorları ve gazetecileri hedef alma konusundaki 'acımasız' tutumunu göz önüne alarak, kimlik ifşasının risklerini vurguluyor.
Bu yöntem, modern savaş muhabirliğinde erişim engelleri karşısında sıkça karşılaşılan bir trend haline geldi. Örneğin, Doha Film Festivali’nde öne çıkan, Sudan'daki iç savaşı konu alan 'Khartoum' belgeseli de çarpıcı gerçekliği aktarmak için iPhone ile çekilen görüntüler, stilize edilmiş yeniden canlandırmalar ve animasyon gibi hibrit teknikleri harmanlamıştır. Brahim 'Snoopy' Ahmad liderliğindeki beş kişilik kolektif bir ekip tarafından yönetilen bu yapım, Sudan’ın başkenti Hartum’un sivil huzursuzluktan topyekûn savaşa sürüklenişini belgelerken, benzer şekilde güvenlik ve etik zorluklarla mücadele etti. Sudan'daki savaşın ve kolektif yönetmenliğin gücünü anlatan 'Khartoum' belgeseli hakkında daha fazla bilgi edinmek için tıklayın.
“Şu anda bir ateşkes olsa bile, onların kimliklerini ifşa etmek istemiyoruz. Çünkü İsraillilerin sağlık görevlilerini ve gazetecileri hedef alma konusunda ne kadar acımasız olduğunu biliyoruz. Ve bu arkadaşlar hem sağlık görevlisi hem de gazeteci olarak hareket ettiler.” - Mike Lerner, Yapımcı.
Dr. Tahir ve Belgeselin Doğuşu
Belgeselin başlangıcı, Lerner’ın uzun süredir iş arkadaşı olan Kareem Amer’in, Dr. Tahir'in Ağustos ayında ikinci görevinden sonra Refah Sınır Kapısı üzerinden Gazze'den ayrılmasıyla Kahire'de tesadüfen karşılaşmasına dayanıyor. Tahir’in Londra’ya uçmasının ardından hızla başlayan çekim süreci, başlangıçta doktorun çalışmalarının sadece kısa bir bölümünü göstermesi planlanırken, kaçak çekilen görüntüler filmin %80'ini oluşturdu.
Lerner, bu çekimlerin 'bir mucize' olduğunu, çünkü tıbbi asistanların hem mesleki açıdan yetkin olduklarını hem de 7/24 çekim yaparak inanılmaz derecede yüksek kaliteli materyal sağladıklarını belirtiyor.
Dehşet ve İnsani Direniş Arasında
100 saatten fazla ham materyal incelenerek hazırlanan belgesel, çatışmanın en çarpıcı yönlerini, minimum düzeyde dehşet gösterimiyle sunmayı hedefliyor. Lerner, belgeselin 'şiddet festivali' olmaktan kaçındığını ancak gerçeği göstermekten de çekinmediğini ifade ediyor. Filmin en sarsıcı yönleri arasında çocuk ölümleri yer alsa da, Lerner'ı en çok etkileyen şeyin ebeveynlerin yaşadığı tarifsiz acı ve kayıp sonrası keder olduğu görülüyor. Bu derin insani yıkım, filmi çekmelerinin ana motivasyonu olarak öne çıkıyor.
Değer Kat: Kurtarılan Hayatlar Bir Direniş Eylemidir
Belgesel sadece trajediyi değil, aynı zamanda umudu ve insani dayanışmayı da gösteriyor. Dr. Tahir ve ekibinin şefkatli yaklaşımları ve başarılı ameliyatları, karanlık tabloda bir ışık yakıyor. Lerner, bu durumu politik bir direniş eylemi olarak yorumluyor: “Eğer tek bir hayatı bile kurtarırlarsa, bu, İsraillilerin yapmaya çalıştığı şeye karşı bir direniş eylemidir. Bir hayat kurtarmak, bir uzvu kurtarmak veya birinin geleceğini kurtarmak, Filistin halkı ve tüm insanlık için muazzam bir zaferdir.” Bu bakış açısı, belgeselin sadece tıbbi bir kayıt değil, aynı zamanda siyasi ve insani bir manifesto olduğunu gösteriyor.
Dağıtım Zorlukları ve Politik Direnç
Londra Filistin Film Festivali'nde gösterilen ve Amman Uluslararası Film Festivali'nde prömiyeri yapılan 'The Mission', Journeyman Pictures aracılığıyla uluslararası dağıtıma hazırlanıyor. Ancak Mike Lerner, filmin ana akım sinemalarda gösterilmesi konusunda 'cesaret' beklentisi olduğunu dile getiriyor. Politik hassasiyetler nedeniyle bazı sinemaların gösterime direnç gösterebileceği endişesi bulunuyor.
Yapımcılar bu nedenle, hastaneler ve üniversiteler gibi topluluk mekânlarında büyük bir farkındalık kampanyası yürütmeyi planlıyorlar. Filmi özellikle aktivist ve Filistin yanlısı topluluklara ulaştırmayı hedefleyen ekip, 'The Mission'ı bizzat bir direniş eylemi olarak görüyor.
Bu politik hassasiyetlere rağmen, belgesel sineması dünya çapında yenilikçi projeleri ödüllendirmeye devam ediyor. Uluslararası Belgesel Festivali Amsterdam'ın (IDFA) sektör profesyonellerine yönelik prestijli IDFA Forum bölümünde, Hao Zhou'nun 'All Fixed Up' (En İyi Sunum Projesi) ve Nolwenn Hervé'nin 'The Cord' (En İyi Kaba Montaj Projesi) gibi çarpıcı yapımlar ödüllendirildi. Bu tür ödüller, belgesel sinemasının geleceğine yön veren ve evrensel temaları güçlü anlatılarla ele alan projelere uluslararası alanda büyük görünürlük sağlamaktadır. IDFA Forum Belgesel Ödülleri ve sinema sektöründeki gelişmeler hakkında daha fazla bilgiye sitemizden ulaşabilirsiniz.
Kaynak: Belgeselin çekim süreci ve Mike Lerner'ın açıklamaları hakkında daha detaylı bilgi için Variety'nin orijinal makalesine göz atabilirsiniz: Variety – The Mission Belgeseli Hakkında
