Avrupa'da uzun yıllar hakimiyet kuran dizel motorlu araçlar, 2025 yılının ilk 10 ayında plug-in hibrit elektrikli araçlar (PHEV) karşısında yenilgiye uğradı. Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA) verilerine göre, bu dönemde PHEV satışları dizel araçları ilk kez geride bırakarak pazar payını %9,4'e yükseltti. Dizel modeller ise %8 payla beşinci sıraya geriledi.

Dizelin Çöküşü ve PHEV'lerin Yükselişi

2010'lu yıllarda Avrupa yollarının yarısından fazlasını kaplayan dizel araçlar, yakıt verimliliği ve düşük işletme maliyetleriyle gözdeydi. Ancak 2015'teki Volkswagen 'Dieselgate' skandalı güveni sarsarak düşüşü tetikledi. O tarihten bu yana benzinli araçlar (2017), geleneksel hibritler (2021) ve elektrikli araçlar dizeli geçti. Şimdi de PHEV'ler bu sıraya eklendi.

PHEV satışları geçen yılın aynı dönemine göre %32,9 artarken, dizel satışları %24,1 daraldı. Bu veriler, 27 AB ülkesi ile EFTA (İzlanda, Lihtenştayn, Norveç, İsviçre) ve Birleşik Krallık'ı kapsıyor.

Karşıt Görüşler: Dizel Hala Direniyor mu?

Her ne kadar dizel payı erise de, bazı uzmanlar uzun mesafeli yolculuklarda dizelin verimliliğinin vazgeçilmez olduğunu savunuyor. Özellikle kırsal alanlarda şarj altyapısının yetersizliği, PHEV'lerin 'hibrit' yanını öne çıkarıyor. Ancak sıkılaşan emisyon regülasyonları –örneğin Euro 7 standartları– dizel üretimini pahalılaştırıyor. BMW ve Audi gibi markalar hala dizel sunuyor, fakat çoğu üretici hibrit ve elektrikliye kayıyor. Örneğin Kia, agresif EV atağını yavaşlatarak müşteri talebine uyum sağlamak üzere hibrit ve benzinli modellere stratejik dönüş yapıyor; Carnival modeli %48, K5 ise %85 satış artışı kaydetti. Kia Otomotiv Stratejik Dönüş EV Hibrit Pazar Talep Tarife Etkisi. Çinli BYD gibi markalar ise Atto 2 DM-i PHEV SUV ile Avrupa pazarına agresif hibrit hamleler yapıyor. Öte yandan PHEV teknolojisinde batarya güvenliği sorunları da dikkat çekiyor; örneğin Ford Escape PHEV (16.543 adet) ve Lincoln Corsair PHEV (4.015 adet) modellerinde yüksek voltajlı bataryalarda iç kısa devre riski nedeniyle toplam 20.558 araç geri çağrıldı, Avrupa'da 7 yangın vakası raporlandı. Ford Escape ve Lincoln Corsair PHEV Geri Çağırma.

Dieselgate sonrası dizel imajı zedelendi, ancak teknoloji ilerledikçe toparlanabilir mi? Regülasyonlar cevap verecek.

Gelecekte Ne Bekleniyor?

Bu trend, Avrupa'nın karbonsuzlaşma hedeflerine uyumlu. PHEV'ler, tam elektrikliye geçişte köprü görevi görüyor; kısa mesafelerde sıfır emisyon, uzunlarda benzin desteği sunuyor. Türkiye'de de benzer bir kayma gözlemlenebilir, zira AB standartları ihracatçı otomotiv sektörünü etkiliyor. Uzmanlar, 2030'a kadar dizelin %5'in altına düşebileceğini öngörüyor, ancak altyapı yatırımları kritik olacak.

Bilgilendirici not: PHEV'ler, batarya kapasitelerine göre 50-100 km elektrik menzili sunuyor, örneğin BYD Atto 2 DM-i'de 18 kWh batarya ile WLTP'ye göre 90 km menzil ve yaklaşık 1000 km toplam menzil elde edilebiliyor; bu da günlük kullanımda yakıt tasarrufu sağlıyor.

Kaynak: InsideEVs (Orijinal veri ve analiz için).