Girişim sermayesi (VC) dünyasının en tanınan ve tartışmalı isimlerinden biri olan Tiger Global, piyasalarda fırtınalar estiren agresif stratejisini terk ederek daha temkinli bir döneme girdiğini işaret ediyor. Firma, potansiyel yatırımcılara gönderdiği mektuplara göre, Private Investment Partners 17 (PIP 17) adını verdiği yeni fonu için 2.2 milyar dolar toplamayı hedefliyor.
Bu hedef büyüklük, firmanın 2021’de topladığı 12.7 milyar dolarlık devasa PIP 15 fonuyla keskin bir tezat oluşturuyor. Tiger Global’ın bu yeni hamlesi, hem geçmiş hatalarından ders çıkardığını gösteriyor hem de günümüzde yapay zeka (AI) yatırımlarının hızla yükselen ancak riskli doğasına dikkat çekiyor.
Geriye Bakış: 12.7 Milyar Dolarlık Hata ve 'Püskürt ve Dua Et' Dönemi
2020 ve 2021 yıllarındaki boğa piyasasında, Tiger Global adeta bir katalizör görevi üstlendi. Firma, yatırım endüstrisinde “püskürt ve dua et” (spray and pray) olarak adlandırılan aşırı hızlı ve bol miktarda nakit pompalama yöntemiyle tanındı. 2021 yılında yalnızca PitchBook verilerine göre 315 girişime destek verdiler. Bu hız, kanıtlanmamış girişimler için bile değerleme savaşlarına yol açarak piyasayı zirve değerlemelere taşıdı.
Ancak faiz oranları yükseldiğinde partisi sona erdi. Girişim piyasası 2022-2023 döneminde sert bir düşüş yaşadı ve birçok startup, 2021'de ulaştıkları şişirilmiş değerlemelerin altında kalıp ne yazık ki kapandı. Bu durum, firmanın üst yönetiminde de değişikliklere neden oldu; ünlü yatırımcı John Curtius kendi fonunu kurmak için ayrıldı ve özel sermaye yatırımları şefi Scott Shleifer danışmanlık rolüne geçti.
Tiger Global’ın yatırımcılara gönderdiği mektup, firmanın artık daha 'alçakgönüllü' bir yaklaşım sergileyeceğini vaat ediyor. Bu, risk sermayesi devinin piyasa koşullarına uyum sağlama çabasının bir göstergesi.
Yeni Strateji: Yapay Zeka Odaklı Başarı ve Temkin
Tiger Global, 2024 yılında toplanan ve 2.2 milyar dolar büyüklüğünde olan önceki fonu PIP 16 ile yönünü akıllıca değiştirdi. CNBC'ye göre, PIP 16; OpenAI, Waymo ve Databricks gibi önde gelen yapay zeka şirketlerine yaptığı stratejik yatırımlar sayesinde önemli kağıt kazançları elde etti ve fonun değeri bugüne kadar %33 arttı. Bu başarıya kanıt olarak, firmanın yatırımcılara gönderdiği mektup, Waymo’nun robotaksi hizmetlerinde 6 ayda haftalık yolculuk sayısını 250.000’den 450.000’e çıkararak %80 oranında çarpıcı bir büyüme kaydettiğini ortaya çıkardı. Waymo robotaksi haftalık yolculuk sayısı 450 bine ulaştı: Tiger Global mektubu bu büyümenin detaylarını içeriyor. Bu başarı, PIP 17’nin toplanma gücünün arkasındaki ana neden olarak görülüyor.
Bu derin dönüşüm, girişim ekosistemine de yansıyor. Yapay zeka devriminin, şirketleri sadece stratejik yön değişiklikleri (pivot) yapmaya değil, iş modellerini ve teknolojilerini temelden dönüştürmeye, yani yeni bir kavram olan 'yeniden kuruluşa' (refounding) ittiği gözlemleniyor. Bu bağlamda, Tiger Global’ın temkinli yaklaşımı, yatırım yaptığı girişimlerin sadece hızlı büyümesini değil, aynı zamanda bu köklü dönüşümü ne kadar başardığını da incelediğini gösteriyor. Startup teknolojisinde yeni trend yeniden kuruluş (refounding) nedir hakkında daha detaylı bilgiye ulaşılabilir.
Tiger Global'ın son üç büyük fonunun kıyaslaması, firmanın piyasa koşullarına göre stratejik olarak nasıl küçüldüğünü ve odaklandığını gösteriyor:
- PIP 15 (2021): 12.7 Milyar $. Strateji: Aşırı agresif ve hacimli. Sonuç: Değerleme balonunun patlaması.
- PIP 16 (2024): 2.2 Milyar $. Strateji: Seçici, Yapay Zeka odaklı. Sonuç: %33 kağıt kazancı ile başarılı performans.
- PIP 17 (Hedef): 2.2 Milyar $. Strateji: Daha temkinli, yüksek değerlemelere şüpheci yaklaşım.
Şeytanın Avukatı: Yapay Zeka Balonu Korkusu
PIP 17 fonu, yapay zeka alanında büyük fırsatları yakalamayı hedeflese de, Tiger Global’ın yatırımcılara gönderdiği mektupta yer alan uyarılar dikkat çekiyor. Firma, AI yatırımlarına yönelmenin riskli olabileceğini ve “alçakgönüllülük” gerektirdiğini kabul ediyor. CNBC'ye göre mektupta, “değerlemeler yüksek ve bizim görüşümüze göre bazen şirket temelleri tarafından desteklenmiyor” ifadeleri yer alıyor.
Bu uyarılar, özellikle yapay zeka destekli robotik çözümlere olan yoğun ilginin yol açtığı agresif değerleme savaşlarıyla paralellik taşıyor. Örneğin, robotik yazılım firması Skild AI’nin, Mayıs ayındaki 4.7 milyar dolarlık değerlemesini neredeyse üçe katlayarak 14 milyar dolar üzerinden 1 milyar doların üzerinde bir yatırım için SoftBank ve Nvidia ile görüşmeler yürüttüğü iddia ediliyor. Bu tür hızlı değerleme sıçramaları, Tiger Global’ın temkinli yaklaşımının ne kadar yerinde olduğunu gösteriyor ve yatırımcıların donanımdan ziyade, robotlardan bağımsız (robot-agnostic) yazılım altyapılarına odaklandığını işaret ediyor. SoftBank, Nvidia ve Skild AI arasındaki potansiyel 14 milyar dolarlık robotik yatırım görüşmeleri hakkında daha fazla bilgiye ulaşabilirsiniz.
Bu eleştirel bakış açısı, önemli bir değer katma noktasıdır: Piyasayı en hızlı süren oyunculardan biri bile, mevcut yapay zeka pazarının bir baloncuk içinde olduğunu ve değerlemelerin gerçekçi olmayan yüksekliklere tırmandığını dolaylı yoldan kabul ediyor. Tiger Global, bir yandan AI fırsatlarını kovalamaya devam ederken, diğer yandan bu fırsatların fiyatını daha da şişirmekten kaçınacağını ima ediyor.
Sonuç olarak, Tiger Global, geçmişteki yüksek riskli modelinden uzaklaşarak, seçici, dikkatli ve piyasa gerçeklerine daha uygun bir girişim sermayesi geleceği planlıyor. Yeni 2.2 milyar dolarlık fonu, hem firmanın toparlanma sürecini pekiştiriyor hem de teknoloji dünyasının en sıcak sektörü olan yapay zeka alanında bile dikkatli olunması gerektiğinin altını çiziyor.
