SpaceX'in Teksas'taki devasa roket üretim ve fırlatma tesisi Starbase, Kasım ayında yaşanan yeni bir iş kazasıyla gündemde. Tesisin hızla genişlemesi ve iddialı hedefleri, beraberinde iş güvenliği risklerini de getiriyor. Son olayda, bir inşaat işçisi vinçten düşen 500 kilogramlık bir metal destek tarafından ezildi. ABD İş Güvenliği ve Sağlığı İdaresi (OSHA) olayı soruşturmaya dahil olurken, yaralanan işçi şirket aleyhine ihmal davası açtı.

Olayın Detayları: Cep Telefonu İddiası ve Ağır Yaralanma

Olay, 15 Kasım'da Starbase'de beton duvar inşaatında çalışan taşeron firma CCC Group'un alt yüklenicisi olan Eduardo Cavazos'un görev yaptığı sırada meydana geldi. Dava dilekçesinde belirtildiğine göre, bir vinç operatörü yaş betonu kalıp içinde tutan dikey kalıp sistemini (vertical formwork) kaldırdığı sırada, yaklaşık 1.200 pound (yaklaşık 544 kg) ağırlığındaki uzun metal desteklerden biri yerinden ayrılarak Cavazos'un üzerine düştü.

Cavazos'un avukatları, bu hafta sunulan düzeltilmiş dilekçede şok edici bir iddiada bulundu: Vinç operatörünün kaza anında cep telefonu kullandığı görüldü. İddiaya göre operatör, önce kalıp sistemini dikkatsizce yere indirdi, bu da Cavazos ve diğer iki işçinin şaşırmasına neden oldu. Ardından aniden kalıp sistemini yukarı kaldırdı ve bu ani hareket, 1.200 poundluk metal desteğin koparak Cavazos'a çarpmasına yol açtı.

Kaza sonucu ağır yaralanan Cavazos'un kalça, diz ve kaval kemikleri (tibia) kırıldı. Ayrıca boyun, baş, omuz, sırt ve bacaklarında ciddi yaralanmalar meydana geldi. Avukatları, Cavazos'un yaşam boyu fizik tedavi, ağrı yönetimi ve muhtemelen cerrahi müdahale gerektireceğini belirtiyor.

Hukuki Süreç ve İhmal Suçlamaları

Eduardo Cavazos, hem doğrudan işveren olan CCC Group'a hem de tesis sahibi SpaceX'e karşı ihmal nedeniyle dava açtı. Dava, her iki şirketin de metal desteğin düzgün bir şekilde takılıp takılmadığını doğrulamaması ve işçileri bu tür tehlikelere karşı uygun şekilde uyarmaması gerektiğini öne sürüyor. Cavazos, belirsiz miktarda tazminat talep ediyor.

SpaceX, olayı OSHA'ya bildirdi ve kurum, 'Hızlı Yanıt Soruşturması' başlattı. Bu tür soruşturmalar genellikle OSHA'nın yerinde inceleme yapıp yapmayacağına karar vermeden önce işverenden daha fazla bilgi talep etmesini içerir. SpaceX'in bu talebe henüz yanıt vermediği bildiriliyor. Bu, Starbase'de bu yıl OSHA tarafından soruşturulan ikinci vinçle ilgili kaza olma özelliğini taşıyor. Haziran ayının sonlarında da bir vinç kulesinin çöktüğü olayla ilgili soruşturma hala devam ediyor.

Starbase'in Güvenlik Karnesi Neden Tartışılıyor?

Elon Musk'ın şirketi dev roketleri Ay ve Mars için geliştirirken, tesisin hızla genişlemesi güvenlik risklerini artırıyor. Starbase'deki iş güvenliği istatistikleri, tesisin tehlikeli bir çalışma ortamına sahip olduğunu gösteriyor. TechCrunch tarafından OSHA verileri üzerinde yapılan bir analize göre, Starbase'in güvenlik kayıtları rakiplerine ve hatta SpaceX'in diğer tesislerine kıyasla alarm verici düzeyde.

Güvenlik sorunlarının tek boyutu kazalar da değil; şeffaflık konusunda da sorunlar yaşanıyor. Şirketlerin hastanelik olma, uzuv kaybı veya göz kaybıyla sonuçlanan ciddi yaralanmaları 24 saat içinde OSHA'ya bildirmesi gerekirken, SpaceX daha önce farklı bir yaralanmayı rapor etmediği için 7.000 dolarlık bir ceza almış, ancak bu ceza daha sonra gizli bir anlaşmayla çözülmüştü.

Yoğun Baskı Altındaki Starbase'in Geleceği

SpaceX, önümüzdeki yıllarda Starbase'i daha da büyütmeyi planlıyor. Şirket, 2026 sonuna kadar tamamlanması beklenen 700.000 metrekarelik 'Gigabay' adı verilen 250 milyon dolarlık bir roket fabrikası inşa ediyor. Bu tesisin yılda 1.000'e kadar Starship roketi üretebileceği söyleniyor. Bu devasa üretim hızı baskısı, iş güvenliği protokollerinin ne kadar titizlikle uygulandığı sorusunu akıllara getiriyor.

Öte yandan, NASA ve Jeff Bezos'un Blue Origin'i gibi rakiplerden gelen baskılar da artıyor. Kısa süre önce NASA yönetici vekili Sean Duffy, Musk'ın Ay görevlerini Mars'tan 'dikkat dağıtıcı' olarak nitelendirmesinin ardından şirketi Ay'a astronot gönderme konusunda yavaş kaldığı için eleştirmişti. Bu tür dışsal baskılar, tesis içindeki üretim hızını ve dolayısıyla güvenlik standartlarını olumsuz etkileyebilecek potansiyel bir faktör olarak görülüyor.

Ne SpaceX ne de taşeron firma CCC Group, konuyla ilgili yorum taleplerine yanıt vermedi. Haberin orijinali ve daha fazla detay için TechCrunch kaynağını inceleyebilirsiniz: SpaceX Starbase İş Kazası Soruşturması (Kaynak: TechCrunch)