Teknoloji dünyasında büyük beklentilerle yola çıkan elektrikli araç (EV) girişimi Canoo, iflas sürecinin ardından yeni bir şokla karşı karşıya. NASA ve Amerika Birleşik Devletleri Posta Servisi (USPS), Canoo tarafından üretilen elektrikli araçları operasyonlardan çekme kararı aldı. Bu karar, şirketin eski CEO'su Tony Aquila'nın, Canoo varlıklarını satın aldıktan sonra bu araçlar için servis ve destek sağlamaya devam etme niyetini açıklamasına rağmen geldi.
Misyon Gereksinimleri Karşılanamadı: NASA'nın Çekilme Nedeni
NASA, 2023 yılında Artemis Ay görevlerinde astronotları fırlatma rampasına taşımak amacıyla Canoo'dan üç adet elektrikli araç satın almıştı. Ancak uzay ajansı, bu araçların artık “misyon gereksinimlerini karşılayamadığını” belirterek kullanımını sonlandırdı. TechCrunch'a verilen bilgiye göre, NASA Ekim ayından itibaren Boeing'den kiraladığı, Boeing'in kendi mürettebatlı uzay görevleri için sipariş ettiği Airstream yapımı “Astrovan” modeline geri döndü. Bu durum, Canoo'nun federal kontratlardaki teknik yeterlilik konusunda ciddi soru işaretleri taşıdığını gösteriyor.
USPS: Değerlendirme Tamamlandı, Yatırım Yok
Benzer bir adım da USPS cephesinden geldi. Posta Servisi, 2024 yılında değerlendirme amaçlı satın aldığı altı adet Canoo aracının artık kullanılmadığını resmen doğruladı. USPS, değerlendirme sürecinin tamamlandığını ve “ileriye dönük herhangi bir yatırım planı bulunmadığını” ifade etti, ancak değerlendirmenin detayları veya sonuçları hakkında bilgi vermeyi reddetti. EV üreticilerinin kamu kurumlarıyla yaptığı anlaşmalarda şeffaflık eksikliği, teknoloji alımlarında riskleri bir kez daha gözler önüne seriyor.
Karşıt Görüş ve Eleştirel Bakış: CEO'nun Vaadi Ne Anlama Geliyor?
Canoo, Ocak 2025'te iflas başvurusunda bulunduktan sonra, eski CEO Tony Aquila Mart ayında şirketin varlıkları için 4 milyon dolarlık teklif vermişti. Aquila, bu alımın temel motivasyonlarından birinin, Canoo'nun hükümet programlarına verdiği hizmet ve destek taahhüdünü yerine getirmek olduğunu belirtmişti. Ancak ne NASA ne de USPS, Aquila'nın kendileriyle araçların desteği konusunda iletişime geçip geçmediği bilgisini paylaşmadı. Bu durum, Aquila'nın iyi niyetli açıklamasının, operasyonel sorunları aşmaya yetmediğini veya ilgili kurumların yeni bir destek mekanizmasına güven duymadığını düşündürüyor. Eski bir CEO’nun batık bir şirketin varlıklarını alarak müşterilere hizmet sözü vermesi, genellikle hukuki zorunluluktan ziyade ticari itibarı kurtarma çabası olarak yorumlanabilir.
Varlık Satışı Sürecindeki Tartışmalar
Canoo'nun varlıklarının satışı, karmaşık ve tartışmalı bir süreçten geçti. İflas Yargıcı, Aquila'nın teklifini Nisan ayında onayladı. Ancak, bu sürece sekiz farklı tarafın NDA imzalayarak Canoo'nun fikri mülkiyetini, prototiplerini ve ekipmanlarını değerlendirdiği ortaya çıktı. İflas yöneticisi, Aquila'nın teklifini “en sağlam teklif” olarak nitelendirirken, diğer alıcılar arasında Harbinger (eski Canoo çalışanları tarafından kurulan bir elektrikli kamyon şirketi) ve İngiliz finansör Charles Garson da vardı. Harbinger, Canoo'nun varlıklarını gizlediğini iddia etmişti. Garson ise 20 milyon dolara kadar teklif sunmaya hazır olduğunu, ancak teklifini zamanında resmileştiremediğini belirtmişti.
Değerlendirme: EV Girişimlerinin Kritik Zorlukları
Canoo'nun yaşadığı bu düşüş, özellikle niş pazarlara odaklanan EV startup'larının karşılaştığı zorlukların bir göstergesidir. Yüksek Ar-Ge maliyetleri, üretim ölçeğini büyütme baskısı ve federal sözleşmelerdeki kalite standartlarını sürekli karşılama zorunluluğu, bu şirketler için ölümcül olabilir. ABD Savunma Bakanlığı'nın (DOD) da bir prototip test ettiği biliniyor; DOD'un mevcut kullanım durumu ise henüz net değil. Başarılı bir teknoloji transferi veya teslimatı gerçekleştiremeyen bir şirketin, vaat edilen desteğe rağmen devlet kurumlarının güvenini kaybetmesi, sektör için önemli bir ders niteliğindedir.
Canoo'nun iflası ve ardından gelen bu operasyonel durdurmalar, erken aşama teknoloji tedarikçileri için devlet kurumlarının ne kadar hassas davrandığını ve teknik uygunluğun finansal vaatlerden daha önemli olduğunu bir kez daha kanıtlamaktadır.
Kaynak: NASA ve ABD Posta Servisi'nin Canoo EV'lerini kullanmayı durdurmasının detayları için orijinal raporu inceleyebilirsiniz: TechCrunch Haberi
