Yapay zeka (AI) alanındaki rekabet, büyük teknoloji şirketlerini devasa altyapı yatırımlarına zorluyor. Bu trendin son örneği, bulut bilişim şirketi Lambda'nın Microsoft ile imzaladığı çok milyarlık anlaşma oldu. Nvidia destekli Lambda, Pazartesi günü yaptığı basın açıklamasıyla, Microsoft’un yapay zeka süper bilgisayarlarını güçlendirmek üzere on binlerce Nvidia GPU'yu konuşlandıracağını duyurdu.
Anlaşmanın kesin maliyeti kamuoyuna açıklanmasa da, 'çok milyar dolarlık' bir değer taşıdığı belirtiliyor. Bu hamle, halihazırda Microsoft'un en büyük altyapı sağlayıcılarından biri olan Lambda ile sekiz yılı aşkın süredir devam eden ilişkinin zirvesini temsil ediyor.
Lambda CEO'su Stephen Balaban, 'Microsoft ve Lambda ekiplerinin bu devasa AI süper bilgisayarları konuşlandırmak için birlikte çalıştığını görmek harika. Sekiz yılı aşkın süredir Microsoft ile çalışıyoruz ve bu, ilişkimizde olağanüstü yeni bir adım,' şeklinde konuştu.
2012 yılında, mevcut yapay zeka patlamasından çok önce kurulan ve bugüne kadar 1.7 milyar dolar risk sermayesi toplamış olan Lambda gibi şirketler, küresel yapay zeka altyapısı iştahının hızla artmasıyla güçlü bir taleple karşılaşıyor.
Anlaşmanın Kilit Detayları: On Binlerce Nvidia GPU
Anlaşmanın teknolojik omurgasını, Nvidia’nın yakın zamanda piyasaya sürülen ve bu yılın başlarında duyurulan GB300 NVL72 sistemleri oluşturuyor. Bu ileri teknoloji GPU sistemleri, yapay zeka modellerinin eğitilmesi ve çalıştırılması için gerekli olan muazzam hesaplama gücünü sağlamak üzere tasarlandı. Microsoft, zaten geçtiğimiz aylarda ilk Nvidia GB300 NVL72 kümesini Ekim ayında hizmete açmıştı, bu da yeni anlaşmanın şirketin mevcut stratejisiyle ne kadar uyumlu olduğunu gösteriyor.
Yapay Zeka Altyapısında Süregelen Dev Yatırım Dalgası
Lambda anlaşması, teknoloji devlerinin yapay zeka donanımı ve bulut kapasitesine yaptığı astronomik harcamaların sadece en son örneği. Sektör, adeta bir altyapı yarışı içine girmiş durumda:
Son Dönemde Yapılan Öne Çıkan AI Altyapı Anlaşmaları
- Microsoft ve IREN: Lambda anlaşmasından sadece saatler önce, Microsoft, Avustralyalı veri merkezi şirketi IREN ile 9.7 milyar dolarlık AI bulut kapasitesi anlaşmasını duyurmuştu.
- OpenAI ve Amazon (AWS): Yapay zeka devi OpenAI, önümüzdeki yedi yıl içinde bulut hizmeti satın almak üzere Amazon ile 38 milyar dolarlık rekor bir anlaşma yaptığını açıkladı.
- OpenAI ve Oracle: Eylül ayında ise OpenAI’nin, Oracle ile 300 milyar dolarlık potansiyel bulut hesaplama anlaşması imzaladığı iddia edilmişti.
Piyasanın Geniş Resmi: AWS ve Artan Talep
Bu büyük anlaşmaların ardındaki temel motivasyon, yapay zeka ve temel altyapı talebindeki muazzam artıştır. Amazon'un bulut birimi AWS, geçen haftaki üçüncü çeyrek kazanç sonuçlarında, son üç yılın en iyi işletme geliri yılına doğru ilerlediğini bildirdi. AWS, bu yıl şimdiye kadar 33 milyar dolarlık satış topladı ve yıllık bazda %20.2 ile 2022'den bu yana görülmeyen bir büyüme ivmesi yakaladı. AWS'nin Q3 2025 operasyonel geliri 11.4 milyar dolara yükselirken, bu güçlü performans, şirketin yapay zeka tabanlı tarayıcı şirketi Perplexity gibi kritik AI ortaklıkları sayesinde de desteklenmektedir. Bulut devinin rekor büyüme detaylarına daha yakından bakmak için AWS'nin yapay zeka talebiyle rekor büyümesini inceleyebilirsiniz.
Amazon CEO'su Andy Jassy, şirketin kazanç açıklamasında, “AI ve temel altyapıda güçlü talep görmeye devam ediyoruz ve kapasiteyi hızlandırmaya odaklandık – son 12 ayda 3.8 gigawatt'tan fazla ekleme yaptık,” ifadelerini kullandı. Bu rakamlar, teknoloji devlerinin, yapay zeka çağının donanım temellerini atmak için sınırsız bir iştaha sahip olduğunu açıkça gösteriyor.
Eleştirel Bakış: Bu Dev Anlaşmalar Ne Anlama Geliyor?
Bu çok milyarlık anlaşmalar, yapay zeka teknolojisinin geleceği için hayati önem taşırken, beraberinde bazı zorlu soruları da getiriyor. Birincisi, sürdürülebilirlik: Müşteri talebi güçlü olsa da, şirketlerin bu denli büyük sermaye harcamalarını (özellikle Oracle ile iddia edilen 300 milyar dolarlık anlaşma gibi fahiş rakamları) ne kadar süreyle finanse edebileceği merak konusu.
Bu durum, sektördeki darboğazın da değiştiğini gösteriyor. Birkaç yıl önce işlemci (GPU) kıtlığı konuşulurken, OpenAI CEO'su Sam Altman ve Microsoft CEO'su Satya Nadella, sorunun artık yeterli sayıda işlemci tedarik etmek değil, bu işlemcileri çalıştıracak enerji ve altyapı yetersizliği olduğunu belirtiyor. Hatta Nadella, Microsoft’un elinde, veri merkezlerinin yetersizliği nedeniyle fişe takılamayan binlerce GPU stoku biriktiğini dahi açıkladı. Yapay zeka devlerinin karşı karşıya kaldığı enerji krizini ve Microsoft'un GPU stokları sorununu detaylı incelemek için yapay zeka enerji krizi haberimize göz atabilirsiniz.
Bu devasa altyapı yatırımları aynı zamanda çevresel ve maliyet baskılarını da artırıyor. ABD'de üretilen elektriğin yaklaşık %4'ü halihazırda veri merkezleri tarafından tüketilirken, Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı'nın tahminlerine göre bu oranın 2028 yılına kadar %6.7 ila %12 aralığına fırlaması bekleniyor. Bu hızlı enerji iştahı, sadece şirketlerin operasyonel maliyetlerini değil, aynı zamanda tüketici elektrik faturalarını da etkileme potansiyeli taşıyor; bu durum, tüketicilerin %80'inin endişe duyduğu bir konu. Yükselen enerji fiyatlarının veri merkezleri ve tüketici faturaları üzerindeki etkilerine dair daha derinlemesine bir inceleme için yükselen enerji fiyatlarının veri merkezleri ve tüketici faturaları üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
İkincisi, tekel riski: Bu anlaşmaların büyük çoğunluğu, kritik GPU donanımı için hala Nvidia etrafında dönüyor. Bu durum, teknoloji devlerinin donanım tedarik zincirinde tek bir şirkete aşırı bağımlı hale gelmesi riskini artırıyor. Eğer Nvidia'nın arzında veya fiyatlandırmasında bir sorun oluşursa, bu tüm yapay zeka sektörünün hızını kesebilir.
Sonuç olarak, Microsoft'un Lambda ile yaptığı bu anlaşma, yalnızca iki şirketin başarısı değil, aynı zamanda küresel AI altyapısı pazarındaki 'silahlanma yarışının' derinleştiğinin bir kanıtıdır. Şirketler, gelecekteki yapay zeka üstünlüğünü garantilemek için şu anda milyarlarca doları riske atmaktan çekinmiyorlar.
Kaynak: TechCrunch