Avustralya, gençleri çevrimiçi zararlı içeriklerden koruma amacıyla hazırlanan ve 10 Aralık'ta yürürlüğe girecek olan sosyal medya yasağının kapsamını genişletti. Ülkenin internet güvenliği düzenleyicisi eSafety’nin (Elektronik Güvenlik Komisyonu) son kararıyla, dünya çapında popüler olan canlı yayın platformu Twitch, 16 yaş altındaki kullanıcılar için yasaklı platformlar listesine eklendi. Ancak, görsel içerik ve fikir toplama odaklı platform Pinterest, beklenen yasağın dışında tutuldu.
Yasak Kapsamı Genişledi: Neden Twitch ve Pinterest Muafiyeti?
eSafety, platformları 'Yaş Kısıtlamalı Sosyal Medya Platformu' olarak kategorize ederken, temel ayrım noktasını çevrimiçi sosyal etkileşim ve etkileşim özellikleri oluşturdu. Bu karara göre, Twitch’in canlı yayın ve etkileşim özellikleri yoğun sosyal baskı ve risk taşıdığı gerekçesiyle yasak kapsamına alındı.
eSafety’ye göre, Twitch büyük ölçüde canlı yayın, sohbet ve anlık etkileşim üzerine kurulu bir hizmet olduğundan, Avustralya'nın Sosyal Medya Minimum Yaş (SMMA) kurallarına tabi tutulması gerekmektedir. Buna karşın Pinterest, esasen görsel koleksiyon ve fikir panoları oluşturmak için kullanıldığı için kısıtlamalardan muaf tutuldu.
Twitch Kullanıcılarını Neler Bekliyor?
Yasağın kesinleşmesiyle birlikte Twitch, Avustralya’daki kullanıcıları için önemli adımlar atacağını duyurdu. Bu adımlar, küresel olarak 13 yaş ve üzeri kullanıcıları kabul eden platformun Avustralya’daki kurallara uyum sağlamasını zorunlu kılıyor.
- Hesap Oluşturma Yasağı: 10 Aralık 2025 tarihinden itibaren, 16 yaş altındaki Avustralyalılar Twitch’te hesap oluşturamayacak.
- Mevcut Hesapların Kapatılması: 16 yaş altı mevcut hesaplar, yasal uyum gereği 9 Ocak 2026 tarihinde devre dışı bırakılacak.
Bu düzenlemeler çerçevesinde, Meta (Facebook ve Instagram) da yasal uyum için somut adımlar atmaya başladı. 4 Aralık’tan itibaren 16 yaş altındaki kullanıcıların bu platformlarda yeni hesap açması engellenecek ve 10 Aralık’ta mevcut hesapların erişimi askıya alınacak. Meta, bu genç kullanıcı hesaplarının tamamen silinmek yerine dondurulacağını ve kullanıcılar 16 yaşını doldurduktan sonra erişimin tekrar sağlanabileceğini bildirdi.
Eleştirel Bakış: Yaş Doğrulama Sorunları ve Teknoloji Devlerinin Endişeleri
Avustralya’nın yaklaşık bir yıl önce yasayı geçirmesine rağmen, teknoloji endüstrisinden Meta ve Google gibi büyük oyuncular yasağın uygulanmasını erteleme çağrısında bulunmuştu. Temel endişe, kullanıcının gerçek yaşını doğrulamanın teknik ve gizlilik zorluklarıydı. Özellikle yaş doğrulama mekanizmalarının kimlik hırsızlığı riskini artırması ve hassas verilerin siber saldırganlar için yüksek profilli hedefler haline gelmesi büyük endişe yaratıyor. Örneğin, daha önce büyük platformların (TikTok, X) kimlik doğrulamasını yapan hizmet sağlayıcılarda ciddi güvenlik ihlalleri yaşanmıştı. Avustralya'nın Meta üzerinden 16 yaş altı sosyal medya yasağı ve hesap kapatma süreci hakkındaki detaylı bilgilere bu kaynak üzerinden ulaşılabilir. Avustralya, her ne kadar yasağı uygulamakta kararlı olsa da, yaş doğrulama denemeleri tamamlanmadan bu kadar geniş kapsamlı bir yasağın, kullanıcı deneyimini ve platformların operasyonel yapısını nasıl etkileyeceği hâlâ tartışma konusu.
Hangi Platformlar Yasak Kapsamında?
10 Aralık'tan itibaren Avustralya'da 16 yaş altı kullanıcılar için erişimin engelleneceği belirlenen başlıca sosyal medya ve etkileşim platformları şunlardır:
- Meta platformları (Facebook, Instagram)
- Snapchat
- TikTok
- X (eski adıyla Twitter)
- YouTube (YouTube Kids ve Google Classroom hariç)
- Twitch
- Kick (yerel yayın hizmeti)
Küresel Eğilim: Dünya Çapında Çocuk Güvenliği Girişimleri
Avustralya tek başına değildir; ABD ve İngiltere gibi diğer büyük ekonomiler de internet içeriği ve kullanıcı yaşı konusunda benzer adımlar atmaktadır. Bu küresel hareket, dijital çağda çocukların güvenliğini sağlamanın artık ulusal bir öncelik haline geldiğini gösteriyor.
Örneğin, ABD'de Ağustos 2025 itibarıyla 24 eyalet yaş doğrulama yasalarını yürürlüğe koydu. Utah eyaleti, uygulama mağazalarının kullanıcı yaşını doğrulaması ve reşit olmayanlar için ebeveyn izni alması zorunluluğunu getiren ilk eyalet oldu. İngiltere ise Temmuz ayında yürürlüğe giren Online Safety Act (Çevrimiçi Güvenlik Yasası) ile sosyal medya platformlarına, 18 yaş altındaki kullanıcıları kendine zarar verme veya yeme bozukluğu gibi yüksek riskli içeriklerden koruma zorunluluğu getirdi; aksi takdirde platformlar büyük para cezalarıyla karşılaşacak.
Kaynak: Avustralya'daki 16 yaş altı sosyal medya yasağına Twitch'in eklenmesi ve kararın detayları hakkındaki bilgilere TechCrunch'ın ilgili haberinden ulaşılmıştır.