Silikon Vadisi'nin en etkili solo yatırımcılarından biri olan Elad Gil, 2025'in sonlarında TechCrunch Disrupt sahnesinde yaptığı konuşmada, yapay zeka (AI) sektörünün, kariyerinde gördüğü en az tahmin edilebilir teknoloji patlaması olduğunu belirtti. OpenAI ve Mistral gibi temel model üreticilerinden Perplexity ve Harvey gibi uygulama geliştiricilerine kadar onlarca başarılı girişimin yatırımcısı olan Gil, bir yandan pazarın büyük bir belirsizlik içinde olduğunu vurgularken, öte yandan bazı kritik AI pazarlarının liderler tarafından neredeyse tamamen ele geçirildiğini iddia ediyor. San Francisco'da on binlerce katılımcıyı ağırlayan TechCrunch Disrupt 2025 etkinliğinde, Khosla Ventures kurucusu Vinod Khosla gibi isimler AI'nın enerji tüketimi konusundaki iyimserliğini dile getirirken, Gil'in konsolidasyon analizi zirvenin en kritik noktalarından biri oldu.

Gil'e göre, son bir yıl içinde yaşanan inanılmaz hızdaki ilerlemeler, daha önce sisli olan bu sektördeki bazı bölgelerde artık net kazananların ortaya çıkmasına neden oldu. Ancak bu konsolidasyon, yeni girişimciler için oyunun tamamen bittiği anlamına gelmiyor; aksine, henüz rekabetin başlamadığı geniş alanlar mevcut.

AI Piyasasının Başlangıcı: GPT-2'den GPT-3'e Dev Sıçrama

Elad Gil, üretken yapay zekaya 2021 yılında yatırım yapmaya başladığını, o dönemde bu alana ilginin şimdiki kadar yüksek olmadığını belirtiyor. Kendisini ikna eden nokta ise, 2019'da piyasaya sürülen GPT-2 ile 2021'de çıkan GPT-3 arasındaki yetenek farkıydı. Gil, "2 ile 3 arasındaki adım o kadar büyüktü ki, sadece ölçeklendirme yasalarını (scaling laws) veya eğriyi dışa doğru tahmin ettiğinizde, bunun inanılmaz derecede önemli olacağını varsayabilirdiniz" diyor.

Bu erken vizyon, onu OpenAI, Mistral gibi temel model üreticilerine ve Perplexity, Harvey, Character.ai gibi uygulama şirketlerine yatırım yapmaya yöneltti. Perplexity gibi arama odaklı uygulama geliştiricileri, bir yandan pazar liderliğini hedeflerken, diğer yandan telif hakkı ve içerik kazıma (scraping) konusundaki yasal riskleri yönetmek zorundadır. Örneğin, şirket yakın zamanda dünyanın önde gelen görsel sağlayıcısı Getty Images ile çok yıllık bir lisans anlaşması imzalayarak, YZ destekli arama araçlarında görselleri yasal olarak kullanma ve şeffaf atıf sağlama konusunda kritik bir adım atmıştır. Yapay zeka telif hakları ve Perplexity Getty Images lisans anlaşması hakkında daha detaylı bilgi için ilgili makalemizi inceleyebilirsiniz. Ancak Gil, 2024 ve 2025 boyunca temel modellerin her sürümde yeteneklerinin sıçramasıyla, AI pazarının her birkaç ayda bir tamamen altüst olduğunu itiraf ediyor. Eskiden bu pazarda "ne kadar öğrenirsem o kadar az biliyorum" dediğini aktarıyor, zira belirsizlik çok yüksekti. Ancak bu durum artık değişmeye başladı.

Kazananların Belli Olduğu Alanlar: Kapı Kapanıyor

Gil, AI pazarında artık net liderlerin belirlendiği, yeni oyuncuların yer edinmesinin zorlaştığı üç ana kategori olduğunu belirtiyor:

1. Temel Modeller (Foundational Models)

Yüzlerce modelin varlığına rağmen, temel modeller pazarının bir avuç dev tarafından domine edildiği açık. Gil, kazananlar olarak "Google, Anthropic, OpenAI, belki xAI, belki Meta, belki Mistral" isimlerini sayıyor. Bu alan, devasa sermaye, bilgi işlem gücü ve veri setleri gerektirdiğinden, küçük oyuncuların küresel ölçekte rekabet etmesi giderek imkansız hale geliyor.

Bu durumun en somut örneği, 2025 yılı itibarıyla haftalık aktif kullanıcı sayısı 800 milyonu aşan OpenAI'dır. Şirket, Ağustos 2025’te piyasaya sürdüğü daha görev odaklı ve karmaşık işleri otomatik gerçekleştirebilen GPT-5 modeli ve arama motoru pazarını hedefleyen ChatGPT Atlas yapay zeka tarayıcısı gibi ürünlerle liderliğini pekiştirmiştir. OpenAI'ın 2025 güncellemeleri, kullanıcı büyümesi ve güvenlik stratejileri hakkında daha detaylı bilgi için ChatGPT 2025 Güncellemeleri makalemizi inceleyebilirsiniz.

Şeytanın Avukatı: Temel modellerdeki bu konsolidasyona rağmen, Güney Kore gibi bazı ülkelerin yerel şirketler aracılığıyla egemen modeller (sovereign models) geliştirmeye çalışması, pazarın tek elden yürümeyeceği ve jeopolitik rekabetin bu alandaki denklemleri değiştirebileceği sinyalini veriyor.

2. Kodlamada AI Desteği

AI destekli kodlama pazarı da net liderlere sahip. Temel model üreticileri (Anthropic'in Claude Code'u, OpenAI'ın Codex'i) bu alanda güçlüdür. Ayrıca Anysphere’in Cursor ve Cognition’ın Devin gibi start-up liderlerinin de yakalanması zor. Bu alana yeni girenlerin rekabet etmesi çok yüksek teknik bariyerler nedeniyle zor görünüyor.

3. Tıbbi Transkripsiyon ve Müşteri Desteği

Özel dikey uygulamalarda da konsolidasyon var. Tıbbi transkripsiyon alanında Abridge önde giderken, müşteri desteği pazarında Decagon gibi şirketler liderliği ele geçirmiş durumda. Decagon, Haziran ayında 1.5 milyar dolar değerlemeyle 131 milyon dolar yatırım almıştı. Ayrıca Salesforce ve HubSpot gibi yerleşik kurumsal devler de kendi AI tekliflerini bu alana entegre ederek rekabeti daha da zorlaştırıyor.

Yeni Girişimciler İçin Açık Kapılar

Peki, Elad Gil'in "geniş açık" olarak nitelendirdiği pazarlar hangileri? Gil, özellikle yeni girişimcilerin hızla büyüyebileceği ve henüz net bir liderin çıkmadığı alanları şöyle sıralıyor:

• Finansal Araçlar (Fintech): Yüksek düzenleyici bariyerler ve karmaşık süreçler nedeniyle, fintech alanındaki AI çözümlerinde henüz net bir lider yok.
• Muhasebe: Kurumsal muhasebe süreçlerine odaklanan dikey AI çözümleri.
• AI Güvenliği (AI Security): Yapay zeka sistemlerinin güvenliğini sağlamaya odaklanan çözümler.

Gil'e göre, bu pazarlar varsayılan olarak çok ilgi çekici, ancak kimin başarılı olacağı henüz belli değil.

Gil'in bu uyarısı, TechCrunch Disrupt sahnesinde Sequoia ortağı Roelof Botha ve a16z'den David George gibi diğer risk sermayesi devlerinin, 2025 sonlarında 'balonların patladığı' uyarısında bulunarak genel piyasa likiditesi ve fonlama zamanlaması konusundaki ihtiyatlı mesajlarıyla da örtüşüyordu; hepsi, kurucuların sermaye artırımı kararlarında mevcut pazar koşullarını dikkatle değerlendirmesi gerektiğini vurguladı.

Dikkat Edilmesi Gereken Risk: Yanıltıcı Hızlı Büyüme

Gil, AI sektörüne özgü önemli bir uyarıda bulunuyor: Hızlı gelir artışı, geçmişte olduğu gibi bir şirketin kesin bir başarı sinyali olmayabilir. Büyük şirketlerin CEO'ları, ekiplerine AI stratejilerini belirleme emri verdikleri için, bu devasa kurumlar iki yıl önce denemeyecekleri şeyleri bile denemeye istekliler.

Bu durum, yeni AI pazarlarının büyük kurumsal müşterilerden hızla gelir elde edebileceği anlamına geliyor, ancak Gil, "bu gelirin kalıcı olacağı anlamına gelmez" diye uyarıyor. Bir pazar, deneme aşaması patlamasından geçtikten sonra, yatırımcılar ve start-up'lar gelirin kalıcı olup olmadığını görebilir. Bu nedenle, girişimlerin sadece deneme amaçlı hızlı büyüme yerine, müşterinin iş akışına tamamen entegre olan ve kalıcı değer sağlayan çözümlere odaklanması gerekiyor.

Kaynak: TechCrunch