Oyun dünyasında, rol yapma oyunları (RPG) türünün en önemli isimlerinden biri olan Obsidian Entertainment'ın son eseri The Outer Worlds 2, büyük beklentilerle piyasaya sürülmesine rağmen, merkezine aldığı kapitalizm ve faşizm hicvinde eleştirmenleri ikiye bölmüş durumda. İlk oyunda da tartışma konusu olan bu hiciv dilinin, devam oyununda "çok daha güvenli" ve yüzeysel kaldığı yönündeki yaygın görüş, oyunun ana mesajının derinliğini sorgulatıyor.

Birçok kıdemli editör, The Outer Worlds 2'nin oynanış mekanikleri, karakter geliştirme seçenekleri ve genel RPG kalitesi açısından selefine göre küçük iyileşmeler gösterdiğini kabul ediyor. Ancak oyunun, güncel politik ve ekonomik sorunlara yaptığı göndermelerin, amacına ulaşmakta yetersiz kaldığı belirtiliyor.

Oyunun Merkezindeki Karton Kötüler

The Outer Worlds 2, distopik bilim kurgu evrenini, "Geç Dönem Kapitalizm" ve "Faşist Otoriterlik" temelleri üzerine kuruyor. Oyundaki iki ana düşman grubu: dünyaları fetheden mega şirket "Auntie's Choice" ve beyin yıkamayı seven faşist rejim "Protectorate."

Eleştirilere göre, bu ideolojiler oyuna itici güç sağlasa da, karakterlere ve hikaye akışına yansıma biçimleri oldukça zayıf. Auntie's Choice temsilcileri, gerçek hayattaki kurumsal açgözlülüğü yansıtmak yerine, komik derecede kötü ve karikatürize edilmiş figürler olarak sunuluyor. Aynı şekilde Protectorate, 1984 romanından yüzeysel bir okuma yapmışçasına, lobotomi ve total kontrol gibi aşırı temaları o kadar abartılı işliyor ki, kötülükleri anlamsızlaşıyor.

The Outer Worlds 2'nin sunduğu hiciv, gerçek hayattaki muadillerinden o kadar kopuk ki, aksine bu kurumsal canavarların eylemlerini "yumuşatmaya" hizmet ediyor. Okuyucuyu düşünmeye sevk eden keskin bir iğneleme yerine, bir karnaval gösterisi sunuluyor.

Bu genel eleştirinin ortasında, oyunun bizzat kendi para kazanma modelini hicvetme şekli, bazı editörlerce "zekice ama etik açıdan tartışmalı" bulundu. Özellikle 100 dolarlık 'Premium Sürümü' satın alarak beş gün erken erişim hakkı elde eden oyuncular, oyunda nadir görülen bir dezavantaj olan "Tüketimcilik Kusuru" (Consumerism Flaw) ile ödüllendiriliyor. Bu kusur, doğrudan gerçek hayattaki satın alma eyleminizle tetikleniyor ve oyuncuya, satıcılara %10 daha az kazanma, ancak her şeyi %15 daha ucuza alma gibi ekonomik etkiler getirerek, tüketim alışkanlığını rasyonelleştirmesine olanak tanıyor.

Microsoft'un Gökyüzündeki Fil: İroninin Dorukları

Haberin eleştirel boyutunu artıran en önemli nokta, geliştirici stüdyo Obsidian Entertainment'ın durumu. Bir zamanlar bağımsız bir ruh taşıyan ve zorlu yayıncılarla çalışan stüdyo, şimdi Microsoft'un devasa kurumsal yapısının bir parçası.

Hicvin doruk noktası ise, Tüketimcilik Kusurunun sadece ekonomik dezavantaj/avantaj sağlamaması, aynı zamanda Fallout serisindeki düşük zekâ karakterlerine benzer özel diyalog seçeneklerini tetiklemesi. Bu, oyunun, erken erişim için fazladan ödeme yapan oyuncuları dolaylı yoldan zeka seviyesi düşük olarak nitelendirdiğine dair keskin bir ironi içeriyor. Bu durum, Obsidian'ın bir yandan kurumsal açgözlülüğü eleştirirken, diğer yandan erken erişim modelini aktif olarak kullanmasının oluşturduğu büyük etik ikilemi gözler önüne seriyor. The Outer Worlds 2’deki bu ilginç tüketimcilik eleştirisi ve erken erişim ironisi hakkında daha fazla bilgi için The Outer Worlds 2 Tüketimcilik Kusuru ve Erken Erişim İronisi kaynağını inceleyebilirsiniz.

Bu durum, The Outer Worlds 2'nin eleştirisinin neden bu kadar "dişsiz" kaldığına dair bir yorum getiriyor: Oyun, eleştirdiği sistemin tam göbeğinde üretiliyor. Başarısı, büyüyen bir tekelin servetine doğrudan katkıda bulunuyor. Bu bağlamda, hiciv ne kadar keskin olursa olsun, ana akım tarafından hızla sindirilebilir ve ticari bir meta haline gelebilir.

Şeytanın Avukatlığı: Sadece Bir Uzay Macerası mı?

Bazı okuyucular ve oyuncular, The Outer Worlds 2'nin öncelikle eğlenceli bir uzay macerası olduğunu ve her şeyin bu kadar ciddiye alınmaması gerektiğini savunuyor. Oyunun temel amacı, mizah ve aksiyon sunmaktır, politik bir manifesto olmak değil.

Ancak, bilim kurgunun geleneksel rolü tam da budur: Var olan dünya hakkında bir şeyler söylemek için potansiyel bir dünyayı sunmak. Eğer oyun bu ideolojileri merkeze alıyorsa, eleştirisinin derinlemesine ve anlamlı olması beklenir. Bu noktada, 2019'da çıkan ve kapitalizmi çok daha incelikli işleyen Disco Elysium ile karşılaştırma yapılması kaçınılmaz hale geliyor.

• Disco Elysium'da İncirlik: Disco Elysium, kapitalizmi eleştiren Joyce Messier gibi karakterleri son derece sempatik ve mantıklı çizerek, sistemin çekiciliğini ve kaçınılmazlığını vurgular. Bu, oyuncuyu rahatsız eden ve düşündüren bir sorgulama yaratır.
• The Outer Worlds 2'de Yüzey: TOW2 ise karakterleri tamamen karikatürize ederek, kapitalizmin gerçek hayattaki sinsi, cazip ve yıkıcı gücünü yansıtmakta başarısız oluyor; sadece "kötü adamlara" gülüp geçmemizi sağlıyor.

Sonuç: Büyük Resim ve Etik Sorgulama

The Outer Worlds 2, teknik olarak iyi bir RPG olabilir. Ancak, merkezine oturttuğu politik hicivde gösterdiği bu yüzeysellik, hem anlatısal fırsatları boşa çıkarıyor hem de geliştirici stüdyonun kendisini içinde bulduğu kurumsal durumla keskin bir tezat oluşturuyor. İyi hiciv, izleyiciyi rahatsız eder ve düşünmeye iter. Obsidian'ın son oyunu ise, eleştirdiği devasa yapıların tam da istediği şeyi yapıyor: İnsanların, komik uzay macerasına odaklanıp, sistemin gerçekteki acımasızlığını göz ardı etmesini sağlıyor.

Kaynak: The Outer Worlds 2'nin Hiciv Sorunları ve Microsoft İronisi