Günümüzde hepimizin kullandığı internet, veri transferinin ve sistemler arası iletişimin omurgası olan Transmission Control Protocol/Internet Protocol (TCP/IP) standartları üzerine kuruludur. Ancak bu temellerin atılması kolay olmadı. 1970'ler, 80'ler ve 90'ların başlarını kapsayan dönemde, teknoloji dünyası 'Protokol Savaşları' olarak adlandırılan kıyasıya bir mücadeleye sahne oldu. Bu savaş, hangi iletişim kurallarının dijital dünyanın geleceğini belirleyeceğine karar verdi. World Wide Web'in mucidi Sir Tim Berners-Lee'nin dahi kitaplarında bahsettiği bu dönemi, internetin görünmez temel taşlarının nasıl yerleştirildiğini anlamak için derinlemesine incelemek gerekiyor.
TCP/IP’nin Doğuşu ve İlk Rakipler
Bugün birbiriyle ayrılmaz olarak anılan TCP (Veri akışını düzenler ve hata kontrolü yapar) ve IP (Veri paketlerini hedefine ulaştırır) protokolleri, ilk başta tek bir rakip değildi. Robert Kahn ve Vint Cerf tarafından geliştirilen bu protokol seti, henüz standartlaşmadan önce birçok farklı yaklaşımla mücadele etmek zorundaydı.
Bu erken dönem rakiplerinden biri, Fransa'nın öncü Cyclades ağıydı. Cyclades, veri paketlerini gönderme (paket anahtarlama) konusunda çığır açsa da, TCP'nin sunduğu hata işleme ve güvenilirlik kontrolü gibi hayati özelliklerden yoksundu. Aynı zamanda IBM'in Systems Network Architecture (SNA) ve DEC'in DECnet gibi büyük şirketlerin geliştirdiği tescilli protokoller de mevcuttu. Bu, herkesin kendi 'ağ egemenliğini' korumaya çalıştığı, merkezi bir standart fikrinin zor kabul gördüğü bir dönemdi.
“Erken dönemlerde herkesin farklı yapış tarzları vardı ve herkesin kendi yolunun doğru olduğunu düşünüyordu. TCP/IP, bu dağınıklığı bir araya getiren basit ve yıkıcı bir çözüm sundu.”
Değer Katan Bilgi: Pentagon’un Sırrı
TCP/IP'nin en büyük avantajlarından ikisi, geliştirme felsefesi ve askeri desteğiydi. Protokol, “önce dene, sonra düzelt” yaklaşımıyla hızla uygulamaya konulabiliyordu. Daha da önemlisi, ABD Savunma Bakanlığı'na (DoD) bağlı Gelişmiş Araştırma Projeleri Ajansı (ARPA, daha sonra DARPA) tarafından destekleniyordu. ARPANET projesinden doğan bu protokol, askeri uygulamalar için dayanıklı ve güvenilir iletişim ihtiyacından güç aldı. Bu durum, internetin kökeninin büyük ölçüde askeri uygulamalardan geldiği tezini destekleyen kilit bir faktördür.
Büyük Hesaplaşma: TCP/IP mi, OSI mi?
Protokol Savaşlarının doruk noktası, Avrupa merkezli Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından geliştirilen Açık Sistem Bağlantısı (OSI) modeli ile TCP/IP arasındaki mücadeleydi. OSI, telekomünikasyon devleri (CCITT gibi) tarafından destekleniyor ve kapsamlı, teorik açıdan mükemmel bir model sunmayı hedefliyordu. OSI ve TCP/IP, ağ iletişimini katmanlar halinde (layer stack) ele alıyordu; ancak geliştirme metodolojileri taban tabana zıttı.
- OSI Yaklaşımı: Yukarıdan aşağıya, uzman komiteler tarafından uzun ve metodik toplantılarla geliştirildi. Standartlar basılı ve pahalıydı. Uygulamadan önce tam olarak tanımlanması gerekiyordu.
- TCP/IP Yaklaşımı: Aşağıdan yukarıya, akademisyenler ve araştırmacılar tarafından pratik uygulamalarla geliştirildi. Standartlar çevrimiçi, ücretsiz ve uygulamaya dayalıydı.
Neden TCP/IP Kazandı?
TCP/IP, ucuz, basit ve 'açık standart' olması sayesinde hızla yaygınlaştı. Geliştirilirken aynı zamanda test ediliyor ve kullanılıyordu. CERN’de TCP/IP’yi tanıtan Ben Segal'in belirttiği gibi, OSI’nin komite odaklı, pahalı ve hantal yapısına karşın TCP/IP, ‘yıkıcı’ bir sadelik ve esneklik sundu. IPv4'ün 1981'de ortaya çıkması ve 1983'te resmi olarak benimsenmesiyle, TCP/IP dünya çapındaki üniversiteler ve kurumlar tarafından benimsenmişti. OSI, teorik üstünlüğüne rağmen pratik alanda geride kaldı ve CERN bile 1988’de OSI’nin savaş dışı kaldığını kabul etti.
Zaferin Ardından: World Wide Web’e Giden Yol
Protokol Savaşları kazanıldıktan sonra, geriye kalan tek şey bu güçlü iletişim omurgasını görsel içeriğe bağlamaktı. 1990 yılında Sir Tim Berners-Lee, CERN’de çalışırken HTML ve HTTP’yi mevcut TCP/IP yığınıyla birleştirerek World Wide Web’i (WWW) kurdu. İlk web sitesi, okuyuculara WWW'nin nasıl kullanılacağını ve kendi sitelerini nasıl kuracaklarını anlatan bir kılavuz niteliğindeydi.
İlginç bir detay olarak, bugün ağ mühendisliğinde TCP/IP anlatılırken sıklıkla OSI modeli referans alınır. Bu, TCP/IP'nin OSI'nin bazı teorik katmanlarını kendi yığınına dahil etmesinden kaynaklanır. Örneğin, TCP/IP’nin beşinci katmanı bazen yedinci katman olarak anılır, çünkü bu, OSI modelindeki yedinci (Uygulama) katmana karşılık gelir. Böylece, OSI savaşı kaybetse de, teorik çerçevesi interneti anlamamıza yardımcı olmaya devam etmektedir.
Kaynak
Bu makale, modern internetin protokol temellerinin nasıl atıldığına dair detaylı bir analiz sunan PC Gamer'daki orijinal yazıdan derlenmiş ve yorumlanmıştır.
