Oyun endüstrisi uzun süredir, Rol Yapma Oyunlarının (RYO) daha geniş kitlelere ulaşması için 'aksiyon oyunu' formülüne doğru kaydığını gözlemliyor. Dragon Age gibi köklü serilerin bile, saf CRPG (Klasik RYO) kökenlerinden üçüncü şahıs aksiyon oyunlarına dönüşmesi, sektördeki yaygın bir inancın sonucuydu: Karmaşık RYO mekanikleri, yeni oyuncuları korkutur.

Ancak son yıllarda elde edilen büyük başarılar, bu geleneksel 'endüstri bilgeliğinin' geçerliliğini ciddi şekilde sorgulatıyor. Baldur's Gate 3'ün zirveye yerleşmesi, Kingdom Come: Deliverance 2'nin sistem ağırlığına rağmen yüksek satış rakamları elde etmesi, oyuncuların zorlu ve detaylı sistemlere eskisinden çok daha fazla iştahlı olduğunu gösteriyor. Peki, stüdyolar neden hala 'derinlikten' kaçınıyor?

Endüstrinin Korkusu: 'Nerds in the Cave' Sendromu

Oyun yapımcıları, devasa bütçeli bir projenin başarısız olma riskini almak istemezler. Geleneksel endüstri bakış açısına göre, bir oyunun yeni başlayanlar için erişilebilir olması şarttır. Dragon Age serisinin yaratıcısı David Gaider'ın da belirttiği gibi, endüstri yöneticilerinin düşüncesi şuydu: “Mağaradaki inekler (hardcore oyuncular) bir RYO için her zaman gelecektir… Endişelenmeniz gerekenler mağarada olmayanlar, yani asıl istediğimiz daha büyük kitledir.”

Geleneksel görüş, karakter kağıdı, karmaşık yetenek ağaçları veya çok sayıda modlayıcı içeren menülerin ana akım oyuncuların hevesini kıracağına inanıyordu. Bu, RYO serilerinde diyalog çarkı gibi basitleştirici mekaniklerin yayılmasına yol açtı.

'Crunchy' Sistemler Ne Anlama Geliyor?

Kaynak metinde kullanılan 'crunchy' (kıtır/detaylı) terimi, genellikle Masaüstü RYO'larından (TTRPG) alınmış bir kavramdır ve video oyunlarında üç temel özelliği ifade eder:

Baldur's Gate 3 ve Kanıtlar: Derinliğe Olan Açlık

Larian Studios'un Dungeons & Dragons 5. sürümüne dayanan Baldur's Gate 3'ü, son dönemde karmaşıklığın ana akım başarısını kanıtlayan en büyük örnektir. 5e sistemi, eski D&D sürümleri kadar karışık olmasa da, video oyunları standartlarına göre oldukça detaylıdır. Oyuncular, bu derin mekanikleri kullanarak 'tanrı benzeri' güçler inşa edebiliyor ve sayısız saat harcayabiliyor.

Başarı sadece BG3 ile sınırlı değil. Warhorse Studios'un yakında çıkacak Kingdom Come: Deliverance 2'si, ilk oyunu gibi granüler ve sistem ağırlıklı bir deneyim sunmasına rağmen büyük ilgi görüyor. Hatta eleştirmenler KCD2'nin, ortalama bir Skyrim benzeri RYO'dan çok daha 'kazanılmış ve sistem odaklı' bir karakter gelişimi hissi verdiğini belirtiyor. Turn-based (sıra tabanlı) RYO'lar bile, Clair Obscur: Expedition 33 gibi yapımlarla popülerliğini yeniden kanıtladı; bu oyunlar, başlangıçta basit görünse de, ilerledikçe oyuncuyu onlarca isteğe bağlı modlayıcı ve güçlendirme arasında hokkabazlık yapmaya zorluyor.

Bu 'crunchy' sistemlere olan talebin bir yansıması olarak, yıllardır Real-Time with Pause (RTWP) formatında oynanan klasik RYO'lar bile dönüşüm geçiriyor. Örneğin, Obsidian Entertainment'ın ilk Pillars of Eternity oyunu, piyasaya sürülmesinin 10. yılı şerefine, resmi bir sıra tabanlı (Turn-Based) savaş modu betasına başladı. Bu hamle, stüdyoların Baldur's Gate 3 gibi oyunların popüler hale getirdiği sıra tabanlı mekaniklere olan oyuncu iştahını ne kadar ciddiye aldığını gösteriyor. Geliştiriciler, ikinci oyundaki (Deadfire) zorunlu mod seçimi hatasından ders çıkararak, yeni modda oyuncuların Gerçek Zamanlı ve Sıra Tabanlı modlar arasında diledikleri zaman serbestçe geçiş yapmasına izin veriyor. Pillars of Eternity'nin bu önemli güncellemesi ve beta başlangıcı hakkında daha fazla detaya Pillars of Eternity 10. Yıl Sıra Tabanlı Mod Beta Başlangıcı içeriğimizden ulaşabilirsiniz.

Ancak bu derinlik ve karmaşıklık, sadece D&D kural setlerine dayanmıyor. Japonya'nın kült geliştiricisi Yoshiro Kimura da, Toby Fox'un Undertale (kendi oyunu Moon: Remix RPG'den ilham alan) başarısından cesaret alarak yıllar sonra RPG türüne geri döndü. Kimura’nın yeni oyunu Stray Children, geleneksel savaş sistemleri yerine, canavarları iyileştirmeye odaklanan 'pasifist savaş' mekanikleri sunuyor. Bu, oyuncuyu etik tercihler yapmaya zorlayan ve derinliği, mekaniğin karmaşıklığından ziyade felsefi ağırlığıyla sağlayan başka bir RYO başarısı örneğidir. Bu sıra dışı RYO'nun geliştirilme süreci ve Kimura’nın ilham yolculuğu hakkında daha fazla bilgiye Yoshiro Kimura'nın Undertale ilhamlı yeni RPG'si Stray Children içeriğimizden ulaşabilirsiniz.

Stüdyolar Kararlılık Göstermeli

Obsidian gibi, köklerine dönme fikriyle flört eden stüdyoların, artık bu derinliğe tam olarak kendilerini adamaları gerekiyor. Avowed gibi yapımlarda bile, bazı oyuncular combat loop'un yeterince derin ve çeşitli olmadığını, karakter inşa seçeneklerinin son anda geri çekilmiş gibi hissettirdiğini düşünüyor. Diğer bir yandan, Obsidian'ın The Outer Worlds 2'deki gibi, karakter gelişiminde attığınız adımların bazı görev çözümlerini veya rotaları tamamen kapatması, oyuncular tarafından 'anlamlı seçim' olarak takdir ediliyor.

Karmaşıklık her zaman ulaşılmaz olmak zorunda değildir. Baldur's Gate 3'te olduğu gibi, oyuncuyu yavaşça sisteme adapte eden, hatta tek bir sınıf seçimiyle bile yeterince iyi sonuçlar almanıza izin veren 'kolay geçiş' mekanikleri oluşturulabilir. Önemli olan, geliştiricilerin derinlikten korkmamasıdır.

Bir RYO geliştiricisi derinlikten kaçındığında, oyuncuları sistem ustalığı ve deneme yanılma yoluyla keşif yapmaktan mahrum bırakır. Bu, oyunu tekrar oynama cazibesini azaltır ve uzun vadede oyuncu bağlılığını düşürür. Artık ne klasik RYO serilerini 'stealth archer simülatörlerine' dönüştürmeye, ne de 12 puanlık yetenek ağaçlarıyla yetinmeye gerek var. Oyuncular, düşündüğünüzden çok daha fazla zorluğu kaldırabiliyor.

Kaynak

Bu haberin hazırlanmasında, RYO sistemlerinin geri dönüşüne dair derinlemesine analiz sunan PC Gamer'ın ilgili makalesinden faydalanılmıştır.