Oyun dünyasının en ikonik immersive sim (sürükleyici simülasyon) yapımlarından biri olan 2000 çıkışlı Deus Ex, hayranlar tarafından büyük bir heyecanla beklenen bir yeniden yapım projesine konu olmuştu. Ancak Aspyr'ın elinden çıkan ve ilk tanıtımı yapılan Deus Ex Remaster, hayran kitlesinde hayal kırıklığı yarattı. Bu hayal kırıklığına şimdi, orijinal oyunun sanatsal vizyonunu çizen kişi, yani Art Direktörü Jerry O'Flaherty de katıldı ve tepkisi oldukça sert oldu.
Orijinal Vizyonun Kurban Edilmesi: O'Flaherty'nin Yıkıcı Yorumları
Jerry O'Flaherty, kısa süre önce FRVR ile yaptığı bir röportajda, yeniden düzenlenmiş versiyonun görsellerini ilk gördüğünde duyduğu şoku gizleyemedi. O'Flaherty’nin ilk ve en net tepkisi şuydu:
“Ah, ne halt bu? Hayır. Bunun olmasına gerek yoktu. Özür dilerim bu işte kimin parmağı varsa. Aman Tanrım, hayır.”
Bu, bir sanatçının kendi eserinin yeniden yorumlanmasına yönelik olabilecek en sert eleştirilerden biri. O'Flaherty, daha sonra durumu kabullenir gibi görünse de (“Eğer yapacaksanız, peki, neden olmasın? Neden yargılıyorum ki?”), bu daha çok bir istifa hali olarak yorumlanıyor.
Neden Eleştiri Bu Kadar Şiddetli? Estetik Bütünlük
O'Flaherty, orijinal Deus Ex'in hiçbir zaman grafiksel olarak çığır açma amacı gütmediğini, ancak 2000 yılında bile kendi içinde tutarlı bir estetiğe ve havaya sahip olduğunu belirtiyor. Oyunun görsel dili, motorun iyi yaptığı şeylere odaklanırken, zayıf olduğu alanlardan kaçınarak el işçiliğiyle oluşturulmuştu. Orijinal oyunun geliştiricileri, günümüzdeki gibi yüksek çözünürlüklü 'gerçekçilik' peşinde değildi; onların amacı, kurdukları siberpunk distopyanın ruhunu yakalamaktı.
'1999 Grafikleri 2003 Grafiğine Dönmüş': Yeniden Düzenleme Hataları
Remaster projesinde ise durum farklı. Gördüğümüz kadarıyla, yenileme süreci her şeyi aceleci bir şekilde yüksek çözünürlüğe taşımış, bu da oyunu beklenenin aksine daha parlak, daha hantal ve garip bir şekilde orijinalinden bile daha arkaik göstermiş. Hayranların en yaygın eleştirisi, görsel çalışmanın estetikten yoksun olması ve atmosferi kaybetmesi yönünde. Bir hayranın yorumu bu durumu özetliyor:
“Gerçekten de 1999 grafiklerini 2003 grafiklerine dönüştürmüşler. Kimse bu görsellerin ne kadar korkunç göründüğünü nasıl fark edemedi?”
Şeytanın Avukatlığı: Yenileme Projeleri Gerçekten Gerekli Mi?
Değer Katma: Remaster İhtiyacı
Remaster projeleri, genellikle iki temel amaca hizmet eder: Eski oyunları modern işletim sistemleri ve donanımlar için erişilebilir kılmak ve yeni oyuncu kitlelerini klasiklerle tanıştırmak. Orijinal Deus Ex, modern sistemlerde sorun çıkarabilen ve grafikleri günümüz standartlarının çok gerisinde kalan bir oyun. Teorik olarak, bir yeniden düzenleme bu engelleri kaldırarak oyunun müthiş tasarımını ve hikayesini koruyabilirdi. Ancak O'Flaherty'nin tepkisi, teknik erişilebilirliğin sağlanırken, oyunun sanatsal kimliğinin tamamen yitirildiğini gösteriyor. Bu da, sadece 'para kazanma' güdüsüyle mi yoksa 'mirası koruma' hedefiyle mi yapıldığı sorusunu gündeme getiriyor.
Bu bağlamda, bazı oyunların dijital mağazalardan kaldırılması, tam tersine, kaliteli bir yeniden yapımın habercisi olabilir. Örneğin, psikolojik korku klasiği Condemned: Criminal Origins’in Steam ve Xbox’tan aniden çekilmesi, hayranlar arasında bir remaster hazırlığı yapıldığı spekülasyonlarına yol açtı. Oyunun mağazalardan kalkması genellikle lisans sorunlarını işaret etse de, bu durum bazen yeni bir sürümün veya Condemned Criminal Origins Remaster iddiaları için yer açma stratejisi olarak da görülüyor. Bu tür olaylar, oyuncuların beklentilerinin ne kadar yüksek olduğunu ve projenin, estetiği koruyan Nightdive Studios gibi uzman ellere teslim edilme arzusunu gösteriyor.
Aspyr Eleştirileri Dikkate Alacak Mı? Çözüm Yolları
Aspyr, eleştirilere kulak verip yaklaşımını değiştirecek mi, bu büyük bir merak konusu. Böyle bir değişiklik, neredeyse kesinlikle bir ertelemeyi gerektirecektir. Öte yandan, Aspyr daha önce (oldukça beğenilen) Tomb Raider yeniden düzenlemelerinde olduğu gibi, eski grafiklere geçiş yapma seçeneği (toggle) ekleyebilir. Bu, hem modern donanım uyumluluğunu sağlar hem de estetik hassasiyeti olan oyuncuları memnun ederdi.
Eğer Aspyr, mevcut gidişatını sürdürürse, Deus Ex hayranlarının büyük bir kısmı muhtemelen yıllardır geliştirilen ve oyunun ruhunu daha iyi koruyan fan yapımı Revision modu gibi alternatiflere yönelmeye devam edecektir. Bu olay, bir klasiğin yeniden yapımında sadece teknik iyileştirmenin yeterli olmadığını, sanat yönetimi ve estetik bütünlüğün korunmasının ne kadar hayati olduğunu bir kez daha gösterdi.
Kaynak: Orijinal Sanat Yönetmeninin Deus Ex Remaster hakkındaki tepkileri, teknoloji ve oyun dünyasının önde gelen sitelerinden PC Gamer tarafından yayımlanan detaylı bir makaleye dayanmaktadır.