Çin hükümetinden sızan yeni düzenlemeler, ülkenin teknolojik bağımsızlık yolculuğunda önemli bir eşiği daha işaret ediyor. Alınan bilgilere göre, Çin'deki yeni devlet destekli veri merkezi projelerinin, gelecekte yalnızca Çin içinde üretilen (yerli) yapay zeka (AI) çiplerini kullanması zorunlu hale getirilecek bir yönergenin yürürlüğe girmesi bekleniyor. Bu hamle, ABD menşeli teknoloji devlerine, özellikle de yüksek performanslı AI donanımlarında lider olan Nvidia'ya karşı uygulanan baskıyı artırıyor.
2021'den bu yana veri merkezi projelerine 100 milyar dolar devlet fonu aktarıldığı göz önüne alındığında, bu yeni kısıtlamanın kapsamının ne kadar geniş olacağı henüz net değil. Ancak, halihazırda devam eden projelerin dahi bu yeni kuraldan etkilenebileceğine dair işaretler mevcut.
Yerli Üretimi Teşvik ve ABD Teknolojisinden Ayrışma Sinyali
Bu gelişme, Çin'in teknoloji sektöründe dışa bağımlılığı azaltma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Daha önce Ağustos ayında da veri merkezi operatörlerine, çiplerinin en az %50'sini yerli üreticilerden tedarik etme talimatı verilmişti. Yeni kuralın daha da katı olduğu görülüyor; bazı raporlar, henüz tamamlanma oranı %30'un altında olan tesislerde halihazırda kurulan yabancı çiplerin dahi sökülmesini gerektirebileceğini belirtiyor.
Bu sert önlemin somut etkileri şimdiden görülmeye başlandı. Kuzeybatı eyaletlerinden birinde Nvidia çiplerini kurmayı planlayan bir tesisin, yeni yönergeler nedeniyle temel atma aşamasında askıya alındığı iddia ediliyor. İleri aşamadaki projelerin yabancı çiplerini kullanıp kullanamayacağı ise vakaya özel olarak değerlendirilecek.
Reuters kaynaklarına göre, bu yönergenin ulusal çapta bir karar olup olmadığı veya hangi düzenleyici kurum tarafından çıkarıldığı (Çin Siber Uzay İdaresi veya Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu) konusundaki belirsizlik sürüyor. Her iki kurum da bu konuda yorum yapmaktan kaçındı.
Nvidia İçin Zorlu Dönem: Pazar Payı Sıfıra Yakınsadı
Yapay zeka alanındaki küresel rekabet kızışırken, ABD ve Çin arasındaki teknolojik çizgi çekme süreci hızlandı. ABD Başkanı'nın en gelişmiş AI çiplerinin sadece ABD'de kalması yönündeki açıklamaları da bu gerilimi tırmandırıyor. Bu gelişmeler, ABD ve Çin'in yakın zamanda bir ticaret anlaşması üzerinde uzlaştığı haberlerine rağmen geldi.
Özellikle Nvidia'nın Çin pazarındaki durumu dramatik bir dönüşüm yaşadı. Şirketin Çin'deki işlerinin, ticaret kısıtlamaları nedeniyle daha önce %95 pazar payından sıfıra yaklaştığı belirtiliyor. En kısıtlayıcı düzenlemeler, Nvidia'nın Çin'e satışına izin verilen en güçlü çiplerini (H20 gibi) dahi kapsıyor. Nvidia CEO'su Jensen Huang, geçtiğimiz dönemde bu durumdan duyduğu hayal kırıklığını dile getirmiş, ancak Çin ve ABD arasındaki daha büyük gündemlerin olduğunu ve sabırlı olduklarını ifade etmişti. Ancak son veri merkezi kararları, bu sabrın sınırlarını zorlayabilir.
Eleştirel Bakış: Yerli Alternatifler Yeterli mi?
Çin'in bu hamlesi, uzun vadede kendi çip üreticilerini (örneğin Huawei'nin Ascend serisi) güçlendirme amacı taşısa da, kısa vadede önemli bir verimlilik düşüşü riski taşıyor. AI çiplerinde Nvidia gibi köklü firmaların sunduğu performans ve yazılım ekosistemine ulaşmak, yerli üreticiler için büyük bir meydan okumadır. Veri merkezleri için performans ve enerji verimliliği hayati önem taşırken, zorunlu yerelleştirmenin maliyetleri ne kadar artıracağı ve Çin'in genel AI ilerlemesini ne ölçüde yavaşlatacağı merak konusudur. Şeytanın avukatı olarak şunu sormak gerekir: Teknolojik ilerleme, politik kısıtlamalar altında gerçekten sürdürülebilir mi?
Bu jeopolitik gerilimler ve Nvidia'nın Çin'deki kayıpları devam ederken, yarı iletken pazarının diğer büyük oyuncusu Advanced Micro Devices (AMD), 2025 üçüncü çeyrek finansal sonuçlarında rekor gelir ve kârlılık bildirdi. AMD, toplam 9.2 milyar dolarlık gelir elde ederken, bu başarının yalnızca yapay zeka (YZ) çipleri satışından gelmediği, geleneksel PC bileşenleri ve özellikle yıllık bazda %181 büyüyen oyun segmentinin önemli bir rol oynadığı ortaya çıktı. Bu durum, teknoloji devlerinin risklerini dağıtma stratejilerinin önemini bir kez daha kanıtlıyor ve YZ dominasyonuna rağmen geleneksel donanım pazarının hala güçlü bir dayanak noktası olduğunu gösteriyor. AMD'nin rekor kar ve dengeli büyüme verileri hakkındaki detaylı analizi inceleyebilirsiniz.
Bu gelişmeler ışığında, küresel yarı iletken tedarik zincirindeki jeopolitik riskler, teknoloji yatırımlarının planlanmasında giderek daha belirleyici bir faktör haline gelmektedir.
Kaynak: Bu haber, Çin'deki devlet destekli veri merkezi projelerinde yabancı yapımı AI çiplerinin yasaklanmasına ilişkin Reuters raporlarına dayanmaktadır. Orijinal habere ulaşmak için şu kaynağı inceleyebilirsiniz: Yabancı Yapımı AI Çiplerinin Devlet Destekli Veri Merkezi Projelerinden Yasaklanması
