ABD ile Çin arasındaki yoğunlaşan ticaret savaşında önemli bir dönüm noktası yaşandı. ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in Güney Kore'de gerçekleştirdiği 90 dakikalık zirve, iki ülke arasındaki tarifeler ve ihracat kısıtlamaları konusunda bir yıllık 'ateşkes' kararıyla sonuçlandı. Bu gelişme, iki süper güç arasındaki ticari söylemlerin soğuması adına pozitif bir adım olarak değerlendiriliyor.
Zirve sonrası basına konuşan Trump, görüşmelerden duyduğu memnuniyeti dile getirerek, "10 üzerinden bir ölçekte, toplantı 12'ydi" ifadesini kullandı. Trump, anlaşmanın bir yıl süreceğini ancak uzun yıllar devam edebileceğine dair iyimserliğini paylaştı. Bu iyimserliğe rağmen, bazı analistler, ticaret anlaşmalarının genellikle uzun ve karmaşık süreçler gerektirdiğini hatırlatarak, asıl uygulamanın zamanla görüleceğini belirtiyor.
Nadir Topraklar ve Fentanyl Tarifelerinde Yumuşama
Görüşmelerde çözüme kavuşturulan önemli konulardan biri de nadir toprak elementleri meselesi oldu. Çin'in daha önce yabancı şirketlerin bu kritik materyalleri ihraç etmesi için hükümet lisansı şartı getirmesinin ardından, zirve sonucunda bu ihracat kontrollerinin askıya alınacağı teyit edildi. Ayrıca, Trump, Fentanyl bileşenlerinin ihracatıyla ilgili tarifelerin %20'den %10'a düşürülmesiyle, genel Çin ithalat tarifelerinin de %57'den %47'ye çekildiğini doğruladı.
Eleştirel Bakış: Riskler Devam Ediyor
Ateşkes, genel bir rahatlama sağlasa da, teknoloji alanındaki en hassas konular masadan kalkmış gibi görünüyor. Çin Ticaret Bakanlığı, TikTok ile ilgili sorunların çözümü için ABD ile çalışmayı kabul ettiğini açıklasa da, somut detayların eksikliği dikkat çekiyor. Kıyaslama yapıldığında, bu tür zirvelerin ardından verilen sözlerin pratikte ne kadar hızlı gerçekleştiği her zaman sorgulanması gereken bir durumdur.
Yapay Zeka Çiplerinde 'Kara Liste' Kalıyor
Teknoloji dünyasını en çok ilgilendiren nokta ise yarı iletkenler ve ileri mikroelektronik konusu oldu. Trump, Nvidia'nın Çin'e çip ihracatı konularını görüştüklerini ve görüşmelerin devam edeceğini belirtti. Ancak, tartışmaların Nvidia Blackwell gibi en gelişmiş mikroelektronik ürünlerini kapsamadığını özellikle vurguladı. Bu durum, ABD'nin ileri düzey yapay zeka (AI) çipleri üzerindeki mevcut kısıtlamalarının bir süre daha devam edeceği sinyalini veriyor.
Bu kısıtlamalar devam ederken, ABD, küresel teknoloji üstünlüğünü koruma stratejisi kapsamında Asya'daki kilit müttefikleriyle işbirliğini de derinleştiriyor. Beyaz Saray, Japonya ve Güney Kore ile Yapay Zeka, Kuantum, 6G ve Biyoteknoloji alanlarında kapsamlı "Teknoloji Refah Anlaşmaları" (TPD) imzaladığını duyurdu. Bu anlaşmalar, sadece teknolojik atılımları değil, aynı zamanda müttefik ülkeler arasında kritik tedarik zincirlerinin güvenliğini ve ihracat koordinasyonunu da sağlamayı hedefleyerek, Çin'e karşı ortak bir teknoloji cephesi oluşturma amacını güçlendiriyor.
Bu gelişme, özellikle AI donanım pazarında lider olan şirketler için belirsizliği koruyor. Daha önce Nvidia ve AMD'nin Çin'deki gelirlerinin %15'ini ABD hükümetine ödeyerek AI çipi satabileceğine dair raporlar vardı. Blackwell'in masada olmaması, bu şirketlerin en yüksek marjlı ve en yeni ürünlerini Çin'deki devasa pazara sunma süreçlerinin ertelendiği anlamına geliyor.
Uzman Görüşü ve Beklentiler
Bazı teknoloji sektörü yorumcuları, ateşkesin genel ticareti rahatlatırken, ABD'nin teknolojik üstünlüğü koruma stratejisinden taviz vermeyeceğini savunuyor. Şeytanın avukatı perspektifinden bakarsak, Çin'in bu bir yıllık süreyi kendi yarı iletken endüstrisini hızlandırmak için kullanabileceği ve uzun vadede ABD kısıtlamalarını aşmayı hedefleyebileceği de bir ihtimaldir. Şi Cinping'in, tarafların mutabık kalınan konuları hızla uygulaması gerektiği yönündeki açıklamaları, hızlı sonuç beklentisini yansıtmaktadır.
Anlaşma, her iki ülkenin de gerilimi düşürme isteğini gösterse de, derinlemesine stratejik rekabetin (özellikle çip teknolojisi alanında) devam ettiğini, bir yıllık bu 'mola'nın geçici bir taktiksel geri çekilme olabileceğini unutmamak gerekir. Bu durum, teknoloji yatırımcıları için izlenmesi gereken önemli bir gelişmedir.
Bu önemli gelişme, özellikle küresel tedarik zincirleri ve yüksek performanslı hesaplama pazarı için sonuçları uzun vadeli olacak bir dönüm noktasını işaret ediyor.
Kaynak Bilgisi: Bu haber, ABD ve Çin liderler zirvesi ile çip kısıtlamalarına dair gelişmeleri ele alan orijinal analize dayanmaktadır. Detaylı bilgi için ilgili kaynağı inceleyebilirsiniz: ABD ve Çin Ticaret Anlaşması ve Nvidia Blackwell'in Durumu.
