Birleşik Krallık eğlence ve medya sektöründe sular ısınıyor. Ülkenin önde gelen oyuncular sendikası Equity, yapay zeka (YZ) teknolojilerinin performans sanatçılarını koruma altına alacak net kurallar oluşturulmaması üzerine potansiyel bir grev eylemi için üyelerini sandığa çağırdı. Bu hamle, YZ'nın yaratıcı endüstrilerdeki hızla artan etkisi karşısında sanatçı haklarının korunmasına yönelik küresel mücadeleyi İngiltere sahnesine taşıyor.
Equity, müzakere ortağı ve Birleşik Krallık yapımcı sendikası olan Pact’a durumu resmen bildirdi. Sendikanın bu kararı almasındaki temel sebep, YZ sistemlerinin oyuncuların dijital taramalarını ve eserlerini, rızaları olmaksızın eğitim verisi olarak kullanma tehlikesinin önlenememesi olarak gösteriliyor.
Equity Genel Sekreteri: “Otonomi Temel Haktır”
Equity Genel Sekreteri Paul W Fleming, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, teknoloji şirketlerinin sanatçıların suretlerini ve çalışmalarını çalmaya devam ettiğini ve bu durumun karşısında sendikaların işçi haklarını korumak için ön saflarda yer aldığını belirtti. Fleming, asgari ücret, çalışma koşulları ve sözleşme şartlarının sendikalar aracılığıyla belirlendiğini, ancak Pact'ın yapay zeka eğitimi konusunda üyelerini koruma altına alacak maddeleri kabul etmemesinin büyük bir hayal kırıklığı yarattığını ifade etti.
“Patronlar, bir kişinin suretinin ve eserinin rızası dışında kullanılmayacağını garanti edemiyorsa, performans sanatçıları neden en başta dijital olarak taranmaya razı olsunlar ki?” diyen Fleming, üyelerinin kendi kimlikleri ve şahsiyetleri üzerinde özerkliğe sahip olmasının temel bir hak olduğunu vurguladı.
Sektörde İstikrar Kaygısı ve Yapımcıların Zor Durumu
Equity, 2026 yılının pozitif bir yıl olması umuduyla sektörde daha fazla istikrarsızlık istemediğini belirtse de, masadaki anlaşmanın yetersizliği nedeniyle üyelerine endüstriyel eylemi desteklemelerini tavsiye etmek zorunda kaldığını açıkladı. Bu tehdit, 2023 yılında Amerika'daki SAG-AFTRA grevlerinin ardından küresel film ve televizyon yapım piyasasında YZ konusunun ne kadar kritik bir dönemeç olduğunu gösteriyor. Bu gerilime somut bir örnek olarak, tartışmalı yapay zeka aktör Tilly Norwood'un sektöre tanıtılması gösterilebilir. Tilly Norwood'un yaratıcısı Eline Van Der Velden, AI aktörün bilerek maksimum düzeyde gerçekçi yapıldığını ve amacın izleyicide büyük bir tepki uyandırmak olduğunu açıklamıştı. AI aktör Tilly Norwood'un bu kadar gerçekçi yapılmasının arkasındaki çarpıcı tasarım felsefesi, sendikaların oyuncu suretlerinin izinsiz kullanımına karşı neden bu kadar sert duruş sergilediğini açıkça ortaya koyuyor.
Değer Katma: Yapımcıların (Pact) Çıkmazı
Bu durumun “Şeytanın Avukatı” perspektifinden bakıldığında, Pact'ın ve yapımcıların da zorlu bir denge arayışında olduğu görülüyor. Yapımcılar, YZ'nın sunduğu maliyet düşürme ve verimlilik artırma potansiyelinden yararlanmak isterken, oyuncuların telif ve kimlik haklarını koruma talepleri arasında sıkışıp kalmış durumda. Tam koruma sağlamak, yapım süreçlerini yavaşlatabilir ve maliyetleri artırabilir; bu da Birleşik Krallık'ın küresel yapım merkezi olarak rekabet gücünü zayıflatabilir. Ancak Equity'nin temel argümanı, YZ'nın sunduğu fırsatların, sanatçıların kariyerlerini ve geçim kaynaklarını tehlikeye atma pahasına kullanılmaması gerektiğidir.
Grev Kararının Olası Sonuçları
Eğer Equity üyeleri grev kararına destek verirse, Birleşik Krallık'taki film, televizyon ve tiyatro prodüksiyonları ciddi bir darbe alabilir. Bu eylem, sadece ücret artışını değil, aynı zamanda dijital çağda sanatçıların 'kişilik haklarının' hukuki tanımını da etkileyecek tarihi bir adım olabilir. Fleming, patronlara “ciddi bir teklif getirmeleri ve üyelerimize saygı duyan bir paketi, özellikle YZ korumalarını sunmaları” çağrısında bulundu.
Bu oylama, oyunculara endüstriye net bir mesaj gönderme fırsatı tanıyor: YZ çağında sanatçıların dijital taramalarının ve performans verilerinin kontrolü kendilerinde kalmalıdır. SenNexus olarak gelişmeleri yakından takip etmeye devam edeceğiz.
Kaynak: Variety – U.K. Union Equity Threatens Actors Strike Over AI Protections
