Stop-motion animasyon, doğası gereği zahmetli ve görsel açıdan büyüleyici bir sanat formudur. Bu tekniğin her karesi, sanatçıların muazzam çabasını temsil eder. Meksika sineması, bu zorlu alanda tarihi bir başarıya imza atarak, tamamı ülke içinde üretilen ilk stop-motion uzun metrajlı filmi olan “I Am Frankelda”yı izleyiciyle buluşturuyor.
Yönetmen koltuğunda oturan Roy ve Arturo Ambriz kardeşler, stüdyoları Cinema Fantasma aracılığıyla, gotik mimari ve barok detaylarla süslü, hayranlık uyandıran bir evren inşa etmişler. Bu çığır açan yapım, Guillermo del Toro'nun Oscar ödüllü “Pinocchio”sundan farklı olarak, prodüksiyonun tamamının Meksika'da gerçekleştirilmesiyle yerel animasyon endüstrisi için kritik bir dönüm noktası teşkil ediyor.
Karanlık Bir Köken Hikayesi: Frankelda'nın Doğuşu
“I Am Frankelda”, Ambriz kardeşlerin 2021’de HBO Max’te yayınlanan “Frankelda’s Book of Spooks” adlı serisinin öncesini anlatıyor. Film, 19. yüzyıl Meksika’sında yaşayan, yazar olmayı hayal eden yetim Francisca Imelda'nın (Çocukluğunu Habana Zoé seslendiriyor) öyküsüne odaklanıyor. Francisca’nın yarattığı tüm kurgusal karakterler, periler âlemi olan 'Realm of the Spooks' (Topus Terrentus) adı verilen alternatif bir gerçeklikte yaşıyor.
Filmin en ilgi çekici mitolojik unsurlarından biri, tıpkı Pixar'ın “Sevimli Canavarlar” filmini andırır şekilde, bu âlemin can damarının insan korkusu olmasıdır. İnsanların kurgudan artık korkmamaları, periler âleminin ve Herneval (Juan Pablo Monterrubio) adlı kraliyet prensinin krallığının yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasına neden olur.
Francisca Imelda, hayatındaki retlerle hayal kırıklığına uğradıktan sonra, on yıl sonra hâlâ yayınlanmamış bir yazar olarak periler âlemine girer ve kendini Frankelda (Mireya Mendoza seslendiriyor) olarak yeniden yaratır. Krallığı kurtarmak için, yetişkin Herneval’in (Arturo Mercado Jr.) Frankelda’nın korkutucu hikayeler yazmasına ihtiyacı vardır.
Teknik İddia ve Eleştirel Bakış
“I Am Frankelda”, yoğun mitolojisi ve hikaye mekanikleri nedeniyle anlatısal açıdan karmaşık hissettirse de, görsel zenginliği izleyiciyi sürekli büyülüyor. Her mekanın sevgiyle el yapımı olması ve kullanılan malzemelerin belirginliği, stop-motion tekniğine duyulan hayranlığı artırıyor.
Laika veya Aardman gibi dev stüdyoların pürüzsüz estetiğini bekleyen izleyiciler, “I Am Frankelda”nın animasyonunu daha az akıcı bulabilirler. Ancak Ambriz kardeşlerin, muhtemelen çok daha düşük bir bütçeyle, bu denli girift bir hikayeyi ve fantastik bir dünyayı hayata geçirme cesareti, filmi sadece bir deneme değil, Meksika animasyon sanatı için ileriye doğru atılmış büyük bir adım haline getiriyor. Bu durum, bütçe kısıtlamalarına rağmen sanatsal vizyonun ne kadar ileri gidebileceğinin somut bir kanıtıdır.
Müzikal Unsurlar ve Ana Temalar
Film, gösterişli müzikal sekanslarıyla da dikkat çekiyor. Frankelda’nın Herneval ile yeniden bağ kurduğu sahnede söylenen “Yo Ya Había Estado Aqúi” (“Buradaydım”), Disney'in “Aladdin”indeki “A Whole New World” şarkısını operatik bir ruh haliyle çağrıştırıyor. Bu sekans sırasında stop-motion tekniği, açılır kitap görselleri ve cam figürler gibi ek görsel zenginliklerle destekleniyor.
Filmin temel teması, Frankelda’nın yazma eylemi aracılığıyla hayatının kontrolünü ele alması ve erkek egemen bir alanda dış güçler tarafından reddedilen gücü bulmasıdır. Kıskanç Procustes'in (Luis Leonardo Suárez) Frankelda'nın eserlerini çalma girişimi, bu empowerment temasını pekiştiriyor.
Ambriz kardeşlerin bu özgün eseri, Tim Burton’ın “Noel Gecesi Kabusu” ve Guillermo del Toro’nun karanlık, tuhaf eserlerinden ilham aldığını belli ediyor. Del Toro’nun kendisinin de genç sinemacılara destek ve mentorluk sağlaması, Meksika'daki stop-motion mükemmeliyet arayışının ne kadar ciddi olduğunun altını çiziyor.
Film, Tokyo Uluslararası Film Festivali ve Animation Is Film Festivali gibi önemli etkinliklerde gösterilmiş ve eleştirmenlerden tam not almıştır. Detaylı yapım bilgileri, oyuncu kadrosu ve filmin uluslararası yankıları hakkında daha fazla bilgi edinmek için, filmin Variety’de yayınlanan eleştirisine göz atabilirsiniz. Kaynak: Variety
