Yıllardır Hollywood, genç izleyicinin ilgisini çekmek için skandal, parti ve bolca cinsel içerik formülüne güvendi. Ancak Amerika’nın önde gelen üniversitelerinden UCLA’ya bağlı Center for Scholars & Storytellers tarafından yayımlanan yıllık “Teens & Screens” (Gençler ve Ekranlar) raporu, bu ezberin tamamen bozulduğunu ortaya koyuyor. Gen Z (10-24 yaş arası), artık ekranda fanteziden çok 'gerçekliği' ve romantizmden çok 'arkadaşlığı' talep ediyor. Raporda öne çıkan başlık ise 'Gerçek Ol: Talep Üzerine İlişkilendirilebilirlik' oldu. Bu sonuçlar, içerik üreticilerinin genç kitleye ulaşma yöntemlerini kökten değiştirmesi gerektiğini gösteriyor.
Animasyon Yükselişte: Gen Z'nin Kaçış Noktası
Raporun en çarpıcı verilerinden biri, gençlerin animasyona olan ilgisinin dramatik artışı. Bir önceki yıl %42 olan animasyon tercihi, bu yıl %48.5'e yükseldi. Bu yükseliş sadece teorik bir veri olmaktan çıkıp, gişe başarısıyla da desteklendi. Örneğin, popüler okul öncesi animasyon serisi Gabby’s Dollhouse: The Movie, geçtiğimiz hafta sonu İngiltere ve İrlanda gişelerinde zirveye yerleşerek aile dostu içeriklerin kritik rolünü kanıtladı. İlginçtir ki, bu eğilim sadece küçük yaş gruplarıyla sınırlı değil; 19-24 yaş aralığındaki gençlerin yaklaşık %48'i de animasyonu canlı çekime tercih ettiğini belirtti. Gen Z, fantezi dünyaları veya aşırı dramatize edilmiş yaşamlar yerine, kendilerini daha az baskı altında hissettikleri, yaratıcı ve özgün anlatım dillerine sahip animasyonlara yöneliyor.
Bu eğilim, çocuk sinemasının küresel çapta bir niş alan olmaktan çıkıp, empati, bilişsel gelişim ve yaratıcılık için bir laboratuvar olarak görülmesi gerektiği yönündeki uluslararası festivallerin görüşleriyle de örtüşüyor. Örneğin, Şarika Uluslararası Çocuk Film Festivali (SIFF) gibi etkinlikler, genç izleyicileri pasif tüketiciden çıkarıp, eleştirmen ve yaratıcı olarak sürece dahil eden genç jüri programları sayesinde, çocuk sinemasını bir 'vatandaşlık hakkı' ve toplumsal yatırım olarak konumlandırıyor. Bu durum, aile dostu ve sağlıklı sosyal mesajlar içeren içeriğin ticari getirisini kanıtlamanın ötesinde, toplumsal sorumluluğu da içerdiğini gösteriyor.
Ankete katılan gençlerin %32'si, ekranda en çok “benimkine benzeyen hayatları olan insanlar” hakkında hikayeler görmek istediklerini belirtiyor. Bu, fantezi veya ulaşılması zor aspirasyon hikayelerine kıyasla net bir tercih gösteriyor.
Seks Yerine Arkadaşlık: İlişki Dinamikleri Değişiyor
Geleneksel olarak gençlik sinemasının merkezinde yer alan cinsel içerik ve yoğun romantik dramalar, Gen Z için artık ilgi çekici olmaktan çıktı. Gençlerin %48.4'ü, TV ve filmlerde 'çok fazla cinsel içerik ve müstehcenlik' olduğunu düşünüyor. Dahası, romantizm, gençlerin ekranda görmeyi en az istedikleri konular arasında üçüncü sırada yer alıyor.
Gençler romantik ilişkilerin anlatımında da odak noktasının değişmesini istiyor. Katılımcıların %60.9'u, romantik ilişkilerin 'cinsellikten ziyade çift arasındaki arkadaşlığa daha çok odaklanmasını' talep etti. Toksik ilişkiler ve aşk üçgenleri gibi klasikleşmiş gençlik temaları ise gençler için en yorucu ve ilgi çekici olmayan klişeler arasında yer aldı.
Gençler Ne İzlemek İstiyor? (Öne Çıkan Veriler)
Bu sonuçlar, gençlerin ekranda görmek istediği temel değerlerin romantik gerilimden sağlıklı sosyal bağlantılara kaydığını gösteriyor:
- %59.7: Merkezi ilişkilerin arkadaşlık olduğu daha fazla içerik.
- %54.1: O anda romantik ilişkilere ilgi duymayan karakterlerin tasviri.
- %54.9: Ekranda daha fazla farklı cinsiyetten arkadaşlar.
- %49.0: Ekranda daha fazla aynı cinsiyetten arkadaşlar.
Sinema Salonu Öldü Mü? Rakamlar Farklı Söylüyor
Dijital çağın gençlerinin tamamen sosyal medyaya odaklandığı düşünülse de, Gen Z'nin geleneksel medya (film ve TV şovları) tüketimi hala güçlü. Ankete katılan genç Amerikalıların %53'ü, izledikleri filmleri ve TV şovlarını, sosyal medyada izledikleri içeriklere göre arkadaşlarıyla daha fazla tartıştığını belirtiyor. Dahası, eğer maliyet sorun olmasaydı, gençler için en çok tercih edilen hafta sonu aktivitesi, üst üste ikinci kez 'sinemada yeni bir film izlemek' oldu.
Ancak Gen Z, geleneksel içeriği geleneksel yollarla tüketmiyor. Katılımcıların yaklaşık %80'i, TV şovlarını ve filmleri bazen, çoğunlukla veya her zaman TV'de veya sinemada izlemek yerine YouTube veya TikTok üzerinden izlediğini belirtiyor. Bu durum, içeriklerin artık mikro-formatlarda ve daha kısa, paylaşılabilir parçalar halinde tüketilmeye hazır olması gerektiğini ortaya koyuyor.
Eleştirel Bakış: Gerçekten Samimiyet mi, Yoksa Yeni Bir Trend mi?
Rapordaki bulgular Hollywood için büyük bir uyarı niteliği taşısa da, bu değişime temkinli yaklaşmak gerekiyor. Gençlerin geleneksel filmlerdeki cinsel içerikten rahatsız olması, cinsel içerik tüketmedikleri anlamına gelmiyor; sadece bu içeriği daha az düzenlenmiş, daha kişisel ve anlık platformlarda (özellikle sosyal medyada) arıyor olabilirler. Geleneksel medya formlarındaki ‘ilişkilendirilebilirlik’ talebi, ana akım stüdyoların yıllardır sunduğu yüzeysel ve skandala dayalı anlatılara karşı duyulan bir tepki de olabilir.
| Konu | Gen Z Tercih Yüzdesi | Yorum |
|---|---|---|
| Animasyon Tercihi (Yükseliş) | %48.5 | Canlı aksiyondan belirgin kayış. |
| Film/Dizi Tartışması | %53 | Sosyal medya içeriği tartışmasına kıyasla daha yüksek. |
| Aşırı Cinsel İçerik Algısı | %48.4 | TV/sinema yapımlarında cinsel içeriğin fazla bulunduğunu düşünenler. |
| Romantik İlişki Odağı | %60.9 | Cinsellikten ziyade arkadaşlığa odaklanma isteği. |
| Gerçekçi Anlatı İsteği | %32 | Fanteziye göre daha yüksek talep. |
Geleneksel box office sonuçları da bu trendi destekler nitelikte. Özellikle okul tatillerinin başladığı dönemlerde, Gen Z'nin talep ettiği aile dostu animasyonlar (Gabby's Dollhouse gibi) ve gençlere hitap eden korku devam filmleri (The Black Phone 2 gibi) gişede büyük bir varlık sergiliyor. İngiltere gişesindeki son durumlar ve Gabby's Dollhouse'un zirve başarısı hakkında daha fazla detayı buradan inceleyebilirsiniz.
Sonuç olarak, UCLA raporu net bir mesaj veriyor: Gen Z, 'Superbad' veya 'American Pie' gibi filmlerin temsil ettiği eski jenerasyonun gençlik kültüründen farklı, daha olgun ve sağlıklı ilişkilere odaklanan bir içeriğe aç. Stüdyoların artık 'cool' olmanın formülünü cüretkârlıkta değil, samimiyette araması gerekiyor.
Kaynak: Bu haberin hazırlanmasında Variety'nin UCLA raporuna dayanan incelemesi kullanılmıştır. Variety (Teens & Screens Report)