Tesla'nın uzun süredir tartışılan ve geliştirme aşamasındaki Otonom Sürüş (FSD) sisteminin yetenekleri, bir influencer'ın ülke çapında gerçekleştirmeye çalıştığı yolculukta büyük bir kaza ve ardından gelen 22.000 dolarlık tamir faturasıyla bir kez daha gündeme geldi. San Diego'dan başlayan ve "Full Self-Driving (Supervised)" sistemiyle tamamlanması hedeflenen bu macera, daha yolun başında, yaklaşık 60 mil sonra dramatik bir şekilde sona erdi.

Tesla FSD Paketi: Özellikleri, Maliyeti ve Kullanıcı Deneyimleri

Tesla, FSD paketini "Tesla aracınızı neredeyse her yerde kullanabilen gelişmiş bir sürücü destek özellikleri paketi" olarak tanımlıyor. Sistem; şerit değiştirme, navigasyon rotasına göre yol ayrımı seçme, diğer araçlar ve nesneler etrafında gezinme, sola ve sağa dönüşler gibi pek çok özelliği otomatik olarak gerçekleştirebiliyor. Ancak, adının "Full Self-Driving" olmasına rağmen tam anlamıyla sürücüsüz bir deneyim sunmadığı ve sürekli sürücü denetimi gerektirdiği şirket tarafından açıkça belirtiliyor.

Bu gelişmiş paketin maliyeti de kullanıcılar arasında sıkça tartışılan konulardan biri. Tesla FSD, kullanıcılara iki farklı satın alma opsiyonu sunuyor:

• Aylık Abonelik: 99 Dolar
• Tek Seferlik Satın Alma: 8.000 Dolar

Özellikle sosyal medyada FSD'nin değeri üzerine yapılan yorumlar oldukça çeşitli. Bazı kullanıcılar, Heidi ve Bob (@heidiandbob) çiftinin videosunda olduğu gibi, sistemin sağladığı konfora adeta "bağımlı" olduklarını ve onsuz yaşayamayacaklarını belirtiyorlar. Öte yandan, güvenlik endişeleri de yüksek sesle dile getiriliyor:

“Asla yapamam! Otomatik olan her şey beni ürkütüyor.”

“Her zaman direksiyonu kullanırım ama çılgınca, henüz ona yeterince güvenmiyorum.”

Buna karşın, özellikle uzun yolculuklarda veya yoğun trafikte FSD'nin stresi azaltıcı etkisi ve sağladığı konfordan memnun olan birçok Tesla sahibi de bulunuyor:

• “Her sürüşümde kullanıyorum ve bu seviyede otonomiye sahip olmayan başka bir araba almam.”
• “Günde iki kez bir saatlik işe gidiş-gelişim var ve FSD bunu çok daha az stresli bir deneyim haline getiriyor. Yani, benim için cevap evet.”
• “Ayda neredeyse 2000 km iş için araç kullanıyorum, bu yüzden her yolculukta kullandığım için FSD gerçekten işe yarıyor. Sadece rahatlıyorum ve %90 zaman FSD'nin sürmesine izin veriyorum.”

Bu tartışmalar ışığında, Tesla Full Self-Driving (FSD) paketinin fiyatı, sunduğu özellikler ve gerçek değeri hakkında daha detaylı bilgi edinmek ve güvenlik tartışmalarını incelemek için Tesla Full Self-Driving (FSD) paketi fiyatı, değeri ve güvenlik tartışmaları başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.

Elon Musk'ın Vaatleri ve Otonom Sürüşün Gerçekleri

Tesla CEO'su Elon Musk, 2016 yılında, şirketinin sürücü müdahalesi olmadan ABD'nin bir kıyısından diğerine gidebilecek bir otonom sürüş sistemi sunacağını iddia etmişti. Bu iddia, o günden bu yana tam olarak gerçekleşmedi. Ancak sosyal medyada "Bearded Tesla Guy" olarak tanınan Justin Demaree ve arkadaşı, bu iddiayı yeni Model Y araçlarıyla kendileri test etmeye karar verdiler.

FSD (Supervised) olarak adlandırılan sistem, her ne kadar "Tam Otonom Sürüş" izlenimi verse de, aslında Society of Automotive Engineers (SAE) tarafından belirlenen Otonom Sürüş Seviyeleri tablosunda "Seviye 2" olarak sınıflandırılmaktadır. Bu, sürücünün her zaman yola dikkat etmesi ve herhangi bir aksaklık durumunda kontrolü ele almaya hazır olması gerektiği anlamına gelir. Yani sistem, adı gibi tam otonom değildir, yalnızca bir sürüş destek sistemidir.

60 Mil Sonra Gelen Büyük Şok: Kaza Anı ve Hasar

Yolculuk, başlangıç noktası San Diego'dan yaklaşık 60 mil uzaklıkta, saatte yaklaşık 120 km (75 mil) hızla ilerlerken beklenmedik bir şekilde ters gitti. FSD sistemi aktifken, araç metal bir rampaya çarptı. Sistem ne fren yaptı ne de manevra gerçekleştirdi. Çarpmanın etkisiyle araç havalandı ve içerideki iki kişi koltuklarından fırladı. Olay anında neyse ki ciddi bir yaralanma yaşanmadı.

İlk incelemede, ön denge çubuğu braketlerinden birinin koptuğu ve bazı plastik parçaların zarar gördüğü belirlendi. Ancak asıl büyük sorun, bir sonraki şarj durağında ortaya çıktı: Araç Supercharger'dan enerji almayı reddetti ve ön elektrik motorunun çalışmadığına dair hatalar vermeye başladı.

22.000 Dolarlık Fatura ve Batarya Sürprizi

Tucson, Arizona'daki bir Tesla Servis Merkezi'ne güçlükle ulaşan Demaree ve arkadaşı, yüksek voltajlı bataryanın tamamen devre dışı kaldığını öğrendiler. Yapılan tahmin sonucunda tamir faturası 22.000 doları aştı.

İlginç olan, batarya değişiminin 17.000 dolar civarında olmasına rağmen, Tesla tarafından garanti kapsamında karşılanmasıydı. Servis teknisyenlerinin yaptığı derinlemesine inceleme, bataryada kaza öncesinde zaten bir hücre dengesizliği olduğunu ortaya koydu. Teknisyenlere göre, çarpma bu mevcut sorunu hızlandırmış olabilir. Bu durum, Tesla'nın müşteri memnuniyeti adına doğru bir adım attığını gösterirken, FSD sisteminin neden olduğu potansiyel riskleri de yeniden gündeme getiriyor.

“Bağımsız bir araştırma firmasının geçen yıl yaptığı testlerde de belirtildiği gibi, FSD aktif bir araç, bir senaryoyu onlarca kez sorunsuz bir şekilde yönetebilirken, sürücünün tamamen güvendiği bir anda beklenmedik bir hata yapabilir. Bu durum, sistemin öngörülemezliğini ve sürücülerin sürekli dikkatli olma gerekliliğini vurguluyor.”

Bu bağlamda, otonom sürüş teknolojilerinde sensör seçimi uzun süredir devam eden bir tartışma konusu. Kimi üreticiler kamera, radar ve lidar gibi farklı sensörleri bir arada kullanarak "füzyon" yaklaşımını benimserken, Tesla gibi bazı devler tamamen kamera tabanlı sistemlerin geleceğine inanıyor. Çin'in önde gelen elektrikli araç üreticilerinden Xpeng de sektörde şaşırtıcı bir kararla Tesla'nın izinden giderek lidar teknolojisine veda etti. Xpeng, araçlarından lidar'ı çıkardıklarından bu yana vizyon tabanlı yaklaşımlarına olan güvenlerinin arttığını belirtti ve lidar verilerinin yapay zeka sistemlerine katkıda bulunamadığını savundu. Bu radikal strateji değişimi, maliyet etkinliği ve ölçeklenebilirlik açısından avantajlar sunsa da, Waymo ve Zoox gibi robotaksi şirketleri, özellikle zayıf ışık koşullarında, kötü hava şartlarında veya karmaşık kentsel ortamlarda daha doğru yol okumalarına yardımcı olduğu gerekçesiyle lidar verilerini kullanmaya devam ediyor. Günümüzde gerçek anlamda sürücüsüz olan tek robotaksiler, bu lidar yoğunluklu filolara aitken, Tesla FSD gibi yalnızca kamera tabanlı sistemler hala insan denetimi gerektiriyor. Bu konuda daha fazla bilgi ve Xpeng'in kararının etkileri için Xpeng Otonom Sürüş: Lidar'a Veda, Tesla Yaklaşımı ve Etkileri başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.

Tesla'nın FSD sistemiyle yaşanan bu tür sorunlar, küresel otomotiv sektöründe otonom sürüş destek sistemlerinin karşılaştığı tek zorluk değil. Örneğin, akıllı telefon devi Xiaomi'nin hızlı bir giriş yaptığı elektrikli araç pazarında, performans odaklı SU7 modeli ne yazık ki bazı güvenlik sorunlarıyla gündeme geldi. Mart ayında Çin'de yaşanan ve üç öğrencinin hayatını kaybettiği bir kaza, otonom sürüş destek sistemlerinin (ADAS) kritik güvenlik açıklarını gözler önüne serdi. Çin Piyasa Düzenleme İdaresi, bu olayların ardından toplam 116.877 adet Xiaomi SU7 aracını, sürücü destek sisteminin 'yetersiz tanıma yeteneğine sahip olduğu ve belirli senaryolarda sürücüleri yeterince tespit edemeyebileceği ve uyaramayabileceği' gerekçesiyle geri çağırdı. Bu durum, Çin hükümetinin tam otonom sürüşe karşı daha kısıtlayıcı bir yaklaşım sergilemesinin ve bu tür trajik olayların önlenmesinin ne denli önemli olduğunu vurguluyor.

Otonom Sürüşün Geleceği: Sınırlar ve Sorumluluklar

Bu olay, otonom sürüş teknolojilerinin geldiği noktayı ve hâlâ aşılması gereken engelleri bir kez daha gözler önüne seriyor. Tesla'nın FSD sistemi, ne kadar gelişmiş olursa olsun, tam bağımsız bir sistem olmaktan çok uzakta. Seviye 2 otonomi, sürücünün direksiyon başında aktif kalması ve her an müdahale etmeye hazır olması gerektiğini açıkça belirtir.

"Bearded Tesla Guy"ın daha önce Florida'dan Indiana'ya 1.000 millik kesintisiz bir FSD yolculuğu yaptığını iddia etmesi, sistemin belirli koşullar altında iyi performans gösterebileceğini ancak öngörülemeyen durumlarda yetersiz kalabileceğini gösteriyor. Bu tür kazalar, otonom sürüş teknolojilerine olan güveni sarsabilir ve kullanıcıların bu sistemleri gerçek kapasitelerinin ötesinde değerlendirmemeleri gerektiğini hatırlatır.

Sektördeki uzmanlar, FSD gibi sistemlerin "sürücü destek sistemi" olarak ele alınması gerektiğini ve gerçek anlamda tam otonom sürüşün (Seviye 5) henüz uzak bir hedef olduğunu vurguluyor. Bu, kullanıcıların sistemin limitlerini anlamaları ve her zaman uyanık olmaları gerektiği anlamına geliyor. Unutulmamalıdır ki, sürüş sırasında sorumluluk her zaman aracın sürücüsüne aittir.

Bu bağlamda, küresel ölçekte otomotiv güvenliği konusunda önemli bir aktör olan ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA), otonom taksilerin ve gelişmiş sürücü destek sistemlerinin (ADAS) yükselişiyle birlikte kritik bir dönemeçte. Kurumun yeni ve kalıcı başkanı, eski Apple avukatı ve Trump yönetiminde NHTSA'da baş hukuk müşaviri olarak görev yapmış Jonathon Morrison, bir yandan bu yeni teknolojilerin güvenliğini sağlarken, diğer yandan otomobil fiyatlarını yükseltecek düzenlemelerden kaçınmak gibi çetrefilli bir denge kurmak zorunda. Özellikle Tesla araçlarına yönelik devam eden soruşturmalar, NHTSA'nın Tesla'nın gelişmiş sürücü destek sistemleri veya kendi kendine sürüş özellikli araçlarla ilgili kaza raporlarını geciktirmesi ve uzaktan araç hareket ettirme özelliğini içeren kazaları araştırması, bu görevin zorluğunu açıkça gösteriyor. NHTSA'nın mevcut 'insan sürücünün kontrolde olduğu' varsayımına dayanan düzenlemeleri revize etme planları, ABD'de sürüş çağının yeni bir evresine girildiğine işaret ediyor.

Otonom sürüş teknolojilerinin karşılaştığı bu küresel zorluklar, sadece Tesla ile sınırlı kalmayıp, Xiaomi'nin ADAS sorunları ve ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA)'nin artan denetimi gibi birçok farklı boyutta ele alınmaktadır. Porsche'nin elektrikli araç stratejisindeki revizyonlar ve sektördeki genel yavaşlama da bu karmaşık tablonun bir parçasıdır. Tüm bu gelişmeler ve elektrikli araç stratejilerine dair daha fazla detaylı bilgi için Porsche Elektrikli Araç Stratejisi, Xiaomi Otonom Sürüş ve NHTSA Güvenlik konularına odaklanan sitemizi ziyaret edebilirsiniz.

Bu haberin detayları için InsideEVs'in ilgili makalesine başvurabilirsiniz.