ABD’de elektrikli araç (EV) sektörünün 2008 yılından bu yana en büyük destekçilerinden biri olan federal vergi kredisi uygulamasının resmen sona ermesi, küresel otomotiv piyasasında büyük bir belirsizliğe yol açtı. Başlangıçta 2032 yılına kadar aşamalı olarak kaldırılması planlanan bu krediler, Başkan Trump ve Cumhuriyetçi kontrollü Kongre tarafından maliyet kesintileri kapsamında beklenenden çok daha erken bir sona ulaştı. Bu ani sonlanma, beraberinde ABD otomobil kiralama piyasasında inanılmaz derecede cazip, adeta 'fırsatçı' olarak nitelendirilebilecek kiralama anlaşmalarına yol açtı. Uzmanlar, bu sübvansiyonların kalkmasının, EV satışları üzerinde aylarca sürebilecek ciddi bir baskı yaratmasını bekliyor. Elektrikli araç pazarının artık 'yardımcı tekerlekler' olmadan kendi ayakları üzerinde durup duramayacağı bu süreçte belli olacak.

Bu durum, ABD'yi Avrupa ve Çin gibi elektrikli araçlara daha hızlı adapte olan pazarlardan farklılaştırırken, bazı premium üreticiler kendi inisiyatifleriyle tüketicilere destek çıkma yolunu seçti. Örneğin, Lucid Motors, yeni SUV modeli Gravity için federal vergi kredisinin yarattığı boşluğu doldurmak amacıyla kendi bünyesinde 7.500 dolarlık özel bir indirim sunacağını duyurdu. Otomotiv sektöründeki bu dönüşüm, teşviklerin sona ermesi ve beklenen fiyat eşitliğine dair detaylı analizler için elektrikli araç fiyat eşitliği ve teşviklerin sona ermesi üzerine hazırlanan raporumuza göz atabilirsiniz.

Sübvansiyonların Sonu Öncesi Tüketici Telaşı: Rekor Satışlar Geride Kaldı

Vergi kredisinin sona ermesi öncesinde, tüketicilerin son fırsatları kaçırmama telaşı (FOMO) sayesinde üçüncü çeyrekte (Q3) ABD’de EV satışlarında tarihi bir zirve yaşandı. Sektör analistleri, tüketicilerin en iyi anlaşmaları yakalamak için acele ettiğini belirtiyor.

“Federal vergi kredisi, EV benimsenmesi için kilit bir katalizördü. Bu değişim, elektrikli araç pazarının kendi temelleri üzerinde gelişebilecek kadar olgunlaşıp olgunlaşmadığını test edecek.” — Stephanie Valdez Streaty, Cox Automotive Direktörü.

Ancak, sektör lideri Tesla’nın satışlarında hafif bir düşüş yaşanırken, General Motors (GM), Hyundai ve Honda gibi rakipler güçlü bir performans sergileyerek toplam satış hacminin rekor kırmasını sağladı. Özellikle Chevrolet, Equinox EV ve Blazer EV gibi modelleriyle ülkenin ikinci en büyük EV satıcısı konumuna yükseldi. Bu durum, ABD elektrikli araç pazarının artık tek bir markanın domine ettiği yapıdan, rekabetin arttığı daha çeşitli bir yapıya doğru ilerlediğini gösteriyor. ABD elektrikli araç pazarında Q3'te yakalanan tarihi satış rekorunun ve vergi teşviklerinin sona ermesinin detaylı analizleri için ABD elektrikli araç satış rekoru ve vergi teşviklerinin sona ermesi başlıklı içeriğimize göz atabilirsiniz.

Dördüncü Çeyrek 2026’nın Hızını Belirleyecek

Uzmanlar, Q3’teki satış patlamasının büyük ölçüde öne çekilmiş talepten kaynaklandığını düşünüyor. Bu nedenle, dördüncü çeyrek (Q4) rakamları, otomobil üreticilerinin teşviksiz bir pazara ne kadar hazırlıklı olduğunu ve EV’lerin gerçek talebini göstermesi açısından kritik öneme sahip. Q4'ün yavaşlaması beklenirken, bu sürecin 2026 yılındaki satış hızını belirleyeceği tahmin ediliyor. Piyasada genel olarak araç fiyatlarının yüksek seyretmesi ve maliyet sorunları, EV pazarının 17 milyonluk yıllık satış hedefine ulaşma şansını zorlaştırıyor.

Bu rekor satış döneminin en çarpıcı göstergelerinden biri de, teşviklerin ve üretici indirimlerinin birleşimiyle (ortalama 12.500 dolara varan indirimler) ABD'de elektrikli araçların ortalama satış fiyatının temmuz ve ağustos aylarında, ilk kez benzinli muadillerinin ($45.521) altına düşmüş olmasıydı ($44.908). Bu durum, özellikle kiralama (leasing) işlemlerinde uygulanan 7.500 dolarlık federal vergi kredisi sayesinde mümkün oldu; zira Enflasyon Azaltma Yasası (IRA) kurallarının karmaşıklığı nedeniyle çoğu EV modeli için tam kredi almanın neredeyse tek yolu kiralama olmuştu. Uzmanlar, bu geçici fiyat eşitliği avantajının teşviklerin bitmesiyle ne kadar sürdürülebilir olduğu konusunda uyarıyor. ABD'de sona eren EV vergi kredisi ve ucuz kiralama fırsatları hakkında daha fazla bilgi için ABD EV vergi kredisi ve ucuz kiralama fırsatlarının sonu başlıklı içeriğimize göz atabilirsiniz.

Özellikle vergi kredisini satış stratejilerinin merkezine koyan markalar için Q4, zorlu bir dönemeç olacak. Ancak olumlu bir gelişme olarak, Volvo gibi büyük üreticiler önümüzdeki bir yıl içinde EV’lerin benzinli muadilleriyle fiyat eşitliğine ulaşmasını beklediklerini belirtiyor. Uzmanlar da fiyat eşitliğinin 'şu an ile 2026 arasında' bir zamanda gerçekleşeceğini öngörüyor. Volvo CEO'su Hakan Samuelsson, bu eşitliğin megacasting ve yapısal batarya paketleri gibi üretim teknikleriyle maliyetlerin düşürülmesi sayesinde sağlanacağını vurguluyor. Bu, teşvikler olmaksızın pazarın doğal bir dönüm noktasına ulaşabileceği anlamına geliyor.

Hurda EV Bataryaları Yeni Bir Endüstri Doğuruyor: Enerji Depolamada İkinci Hayat

EV skeptiklerinin en çok dile getirdiği sorunlardan biri olan ‘atık bataryalar ne olacak?’ sorusuna pratik bir çözüm bulunuyor: Hurdaya ayrılmış EV’lere olan talep, özellikle Avustralya'da büyük bir artış gösterdi. Bu talep, araçların batarya paketlerinin sökülerek enerji depolama çözümlerinde yeniden kullanılması ihtiyacından kaynaklanıyor.

Bir lityum batarya tamir uzmanı olan Andrew Chadwick, %70 kapasitesine düşmüş bir EV bataryasının bile araç kullanımı için ideal olmasa da, güneş enerjisi depolama sistemleri gibi daha az yoğun gereksinimli alanlarda mükemmel çalıştığını belirtiyor. Bu bataryalar, evin enerji ihtiyacını karşılayabilir veya şebekenin yükünü hafifletebilir. Bu eğilim, hurda EV’lerin fiyatlarını önemli ölçüde artırdı; bazı kurtarma ihalelerinde EV satışları yıllık bazda %200 arttı ve içten yanmalı motorlu araçlardan çok daha yüksek fiyatlara alıcı buldu. Başlangıçta sadece Tesla modelleri ilgi görürken, artık BYD ve MG gibi markaların bataryaları da yoğun talep görüyor. Bu durum, EV’lerin sadece ulaşımda değil, enerji altyapısının dönüşümünde de kilit rol oynayacağını gösteriyor.

Rakibinden Övgü: Xiaomi CEO'su Tesla Model Y'yi ‘Çok Üstün’ Buldu

Otomobil üreticilerinin rakip modelleri satın alıp parçalarına ayırması, sektörde yeni teknolojileri anlamanın bilinen bir yoludur. Çinli teknoloji devi Xiaomi’nin CEO'su Lei Jun, bu yılın başlarında üç adet Tesla Model Y satın aldıklarını ve her parçasını incelediklerini itiraf etti.

Cep telefonundan elektrikli otomobil üretimine geçen Lei Jun, bu detaylı incelemenin ardından Model Y’yi “çok üstün” olarak nitelendirdi. Bir rakip CEO'dan gelen bu takdir, sektörde nadir görülen bir durum. Hatta Jun, kendi yeni elektrikli SUV’ları YU7’yi tercih etmeyen alıcılara Model Y'yi düşünmelerini açıkça tavsiye etti.

“Yılın başında 3 adet Model Y aldık, parçalarını tek tek söktük ve her bir bileşeni dikkatle inceledik. Model Y’nin gerçekten iyi bir otomobil olduğunu gördük.” — Xiaomi CEO'su Lei Jun.

Bu açıklama, Tesla'nın Model Y’sinin (yıllardır küçük güncellemeler almasına rağmen) halen sektör için bir ‘Rosetta Taşı’ (anahtar) görevi gördüğünü ve rakiplerin mühendislik sırlarını çözmek için başvurduğu bir kıstas olduğunu teyit ediyor. Toyota mühendislerinin de daha önce Model Y’yi 'bir sanat eseri' olarak nitelendirmesi, Tesla’nın yapısal batarya paketi ve gigacasting gibi üretim tekniklerindeki liderliğini gösteriyor.

Sonuç: EV’ler Güçlü Bir Geleceğe Hazır mı?

ABD’deki vergi kredisinin sona ermesi, elektrikli araç teknolojisinin salt politika destekli bir moda mı, yoksa üstün tahrik teknolojisi olarak kendi gücüyle ayakta kalacak bir pazar mı olduğunu gösterecek kritik bir dönemeçtir. Muhtemelen gerçek, her ikisinin bir karışımı olacaktır. Kısa vadede hibrit ve menzil uzatıcı (EREV) modeller öne çıkabilir, ancak teknolojik ilerleme ve fiyat düşüşleri devam ettikçe, EV’ler milyonlarca tüketicinin garajında yerini sağlamlaştıracaktır.

Kaynak: Piyasa dinamiklerine dair detaylı analizler için InsideEVs'in orijinal raporuna başvurulmuştur.